De gekwalificeerde gedragswetenschapper van Bureau Jeugdzorg

Hoofdstuk 1. Algemene bepaling

De Beroepscode voor psychologen 1998 van het Nederlands Instituut van Psychologen

Inhoud

Deel 1

De Beroepscode voor psychologen 1998

van het Nederlands Instituut van Psychologen 3

Deel 2

Reglement voor het Toezicht 33

Deel 3

Overige informatie 45

Deel 4

Index bij deel 1 Beroepscode 51

Deel 1

De Beroepscode voor psychologen 1998

van het Nederlands Instituut van Psychologen

NB. De artikelen van de beroepscode hebben een viercijferig nummer.

Inleiding 7

Preambule 10

I. Algemeen 12

I.1.1.1 Samenhang van de code 12

I.1.2 Begrippen 12

I.1.3 Algemene bepaling 13

I.1.3.1 Zorgvuldigheid 13

I.1.4 Bijzondere omstandigheden 14

I.1.4.1 Onverenigbaarheid van code-artikelen 14

I.1.4.2 Afwijken van de beroepscode 14

I.1.4.3 Toepassen van uitzonderingsbepalingen 14

I.1.4.4 Afwijken van de beroepscode vanwege specifieke wettelijke regels 14

I.1.4.5 Wettelijk vereiste nakoming van de opdracht 14

I.1.5 Vertegenwoordiging van de cliënt 15

I.1.5.1 Minderjarige cliënt 15

I.1.5.2 Informatie aan beide ouders 15

I.1.5.3 Meerderjarige wilsonbekwame cliënt 15

I.1.5.4 Strijdigheid met de belangen van de cliënt 15

II. De basisprincipes 16

III. Richtlijnen ter uitwerking van de basisprincipes 17

III.1 Integriteit 17

III.1.1 Betrouwbaarheid 17

III.1.1.1 Vertrouwen in de psychologie en psychologiebeoefening 17

III.1.1.2 Voorwaarden voor aanvang en voortzetting van de

professionele relatie 17

III.1.1.3 Reden tot beëindiging van de professionele relatie 17

III.1.1.4 Niet meewerken aan werkzaamheden die strijdig zijn met de code 17

3

III.1.1.5 Onafhankelijkheid en objectiviteit in het beroepsmatig handelen 17

III.1.2 Eerlijkheid 17

III.1.2.1 Voorkomen van misleiding 17

III.1.2.2 Geen misbruik van kennis, vaardigheden of overwicht 18

III.1.2.3 Vermelden van opleiding, kwalificaties, ervaring,

deskundigheid en titels 18

III.1.2.4 Geen ongerechtvaardigde of bovenmatige verwachtingen wekken 18

III.1.2.5 Informatie over voorwaarden waaronder opdrachten

worden aanvaard 18

III.1.2.6 Informatie over alternatieve theorieën of verklaringen 18

III.1.2.7 Bronvermelding 18

III.1.2.8 Zorgvuldigheid in het verkrijgen en weergeven van

onderzoeksgegevens 18

III.1.3 Rolintegriteit 18

III.1.3.1 Vermijden van meervoudige rollen 18

III.1.3.2 Onderkennen van onverenigbare belangen 19

III.1.3.3 Niet aanvaarden van onverenigbare opdrachten 19

III.1.3.4 Vermengen van professionele en niet-professionele rollen vermijden 19

III.1.3.5 Niet oneigenlijk bevorderen van persoonlijke belangen 19

III.1.3.6 Geen seksuele relatie met de cliënt 19

III.1.3.7 Geen seksuele gedragingen ten opzichte van de cliënt 19

III.1.3.8 Verantwoordelijkheid na beëindiging van de professionele relatie 19

III.1.3.9 Persoonlijke relatie na het beëindigen van de professionele relatie 20

III.2 Respect 20

III.2.1 Algemeen respect 20

III.2.1.1 Respect voor kennis, inzicht en ervaring van betrokkene 20

III.2.1.2 Respect voor de psychische en lichamelijke integriteit

van betrokkene 20

III.2.1.3 Non-discriminatie 20

III.2.2 Autonomie en zelfbeschikking 20

III.2.2.1 Respect voor autonomie en zelfbeschikking van betrokkene 20

III.2.2.2 Respectvol handelen bij beperkte zelfbeschikking van de cliënt 21

III.2.3 Informatie en instemming 21

III.2.3.1 Toestemming bij aangaan of voortzetten van de professionele relatie 21

III.2.3.2 Welingelicht aangaan en voortzetten van de professionele relatie 21

III.2.3.3 Dezelfde informatie voor opdrachtgever en cliënt 21

III.2.3.4 Inhoud van de informatie 21

III.2.3.5 Overleg over invulling van de professionele relatie 22

III.2.3.6 Informatie en instemming bij professionele activiteiten

in ruimere zin 22

4

III.2.4 Vertrouwelijkheid 22

III.2.4.1 Geheimhouding 22

III.2.4.2 Geheimhouding bij rapportage aan een externe opdrachtgever

of aan derden 22

III.2.4.3 Doorbreken van de geheimhouding 23

III.2.4.4 Informatie over het doorbreken van de vertrouwelijkheid 23

III.2.4.5 Reikwijdte van het doorbreken van de geheimhouding 23

III.2.4.6 Beroep op verschoning 23

III.2.5 Dossier 23

III.2.5.1 Beperken van het dossier tot relevante gegevens 23

III.2.5.2 Dossiergegevens over andere personen dan cliënt 23

III.2.5.3 Dossier betreffende een cliëntsysteem 24

III.2.5.4 Dossieronderdelen die betrekking hebben op meerdere

personen tegelijk 24

III.2.5.5 Toegang tot het dossier 24

III.2.5.6 Toegankelijkheid, begrijpelijkheid en volledigheid van het dossier 24

III.2.5.7 Inzage in en afschrift van het dossier 24

III.2.5.8 Verbetering van, aanvulling op of verwijdering van gegevens

in het dossier 24

III.2.5.9 Bewaartermijn van een op naam gesteld dossier 25

III.2.5.10 Recht op vernietiging van het dossier 25

III.2.6 Gegevensverstrekking 25

III.2.6.1 Gegevensverstrekking aan derden 25

III.2.6.2 Wettelijk verplichte gegevensverstrekking aan derden 25

III.2.6.3 Gegevensverstrekking in een interdisciplinair team 25

III.2.6.4 Gegevensverstrekking voor wetenschappelijk onderzoek en statistiek 25

III.2.6.5 Gebruik van gegevens voor wetenschappelijke publicaties,

supervisie, etc. 26

III.2.7 Rapportage 26

III.2.7.1 Schriftelijke rapportage 26

III.2.7.2 Gelegenheid tot inzage voorafgaand aan de rapportage 26

III.2.7.3 Mondelinge rapportage aan derden 26

III.2.7.4 Correctie, aanvulling of verwijdering van gegevens

in de rapportage 26

III.2.7.5 Blokkeren van rapportage aan de externe opdrachtgever 26

III.2.7.6 Inzage- en blokkeringsrecht bij rapportage van een cliëntsysteem 27

III.2.7.7 Beperking tot relevante gegevens in rapportages en verklaringen 27

III.2.7.8 Voorkomen van onbedoeld gebruik en misbruik van rapportages 27

III.3 Deskundigheid 27

5

III.3.1 Ethisch bewustzijn 27

III.3.1.1 Beroepsuitoefening in overeenstemming met de beroepscode 27

III.3.1.2 Noodzaak van een voortdurende kritische reflectie 27

III.3.1.3 Kennis van bijzondere wettelijke bepalingen 28

III.3.2 Vakbekwaamheid 28

III.3.2.1 In stand houden van professionele deskundigheid 28

III.3.2.2 Gebruik van doeltreffende en doelmatige methoden 28

III.3.3 De grenzen van het beroepsmatig handelen 28

III.3.3.1 Professionele en persoonlijke beperkingen 28

III.3.3.2 Grenzen van de eigen deskundigheid 28

III.3.3.3 Kwalificatie 28

III.3.3.4 Relevantie en beperkingen van conclusies 28

III.3.3.5 Professionele verantwoording van het beroepsmatig handelen 29

III.3.3.6 Dreigend verminderd vermogen tot verantwoorde

beroepsuitoefening 29

III.3.3.7 Staken van het beroepsmatig handelen bij verminderd vermogen 29

III.4 Verantwoordelijkheid 29

III.4.1 De kwaliteit van het beroepsmatig handelen 29

III.4.1.1 Zorg voor kwaliteit 29

III.4.1.2 Medeverantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het team 29

III.4.1.3 Adequate professionele en ethische normen 29

III.4.2 Verantwoording 29

III.4.2.1 Afleggen van verantwoording 29

III.4.2.2 Medewerking aan behandeling van een klachtenprocedure 30

III.4.3 Voorkomen van schade 30

III.4.3.1 Negatieve ervaringen 30

III.4.3.2 Ingrijpende indirecte effecten van het beroepsmatig handelen 30

III.4.4 Voorkomen van misbruik 30

III.4.4.1 Voorkomen van misbruik van resultaten 30

III.4.5 Continuïteit van het beroepsmatig handelen 30

III.4.5.1 Continuïteit van de professionele relatie 30

III.4.5.2 Verantwoordelijkheid voortvloeiend uit de professionele relatie 30

III.4.5.3 Verantwoordelijkheid voor waarneming bij onvoorziene absentie 31

III.4.6 De psycholoog en zijn werkomgeving 31

III.4.6.1 Verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van ondergeschikten 31

III.4.6.2 Vrijheid om te kunnen handelen conform de beroepscode 31

III.4.6.3 Hulp en steun aan collega’s, studenten en supervisanten 31

III.4.6.4 Collegiaal appèl 31

6

Inleiding

Het is een goede traditie dat psychologen zich nadrukkelijk bezinnen op de

ethische kanten van hun beroepsuitoefening. Hoewel zoiets niet exclusief

voor psychologen geldt, maakt de aard van het werk en de relatie met

cliënten een voortdurende beroepsethische reflectie noodzakelijk. Een van de

doelstellingen van het Nederlands Instituut van Psychologen als beroepsvereniging

van psychologen, is daarin een belangrijke rol te spelen, met name

door het vertalen van de beroepsethische principes in gedragsregels die als

richtsnoer voor het beroepsmatig handelen dienen.

De beroepscode dient tot waarborg van de kwaliteit van de beroepsuitoefening

in het belang van de cliënt, van de psycholoog, van andere betrokkenen en van

de psychologiebeoefening in al haar facetten.

Daarmee komen de belangrijkste functies van de beroepscode in beeld.

Enerzijds dient de code als een leidraad voor het beroepsmatig handelen van de

individuele psycholoog. Anderzijds is het een informatiebron over wat van de

psycholoog in het algemeen kan worden verwacht en verlangd voor al degenen

die te maken hebben met het professioneel handelen van de psycholoog.

Daarnaast dient de beroepscode als maatstaf waaraan het handelen van de

psycholoog kan worden getoetst.

Het NIP kent een klachtenprocedure, vastgelegd in het Reglement voor het

Toezicht, waarvan iedereen gebruik kan maken die weet heeft van ethisch

onjuist handelen door een psycholoog die lid is van het NIP. De klacht wordt,

met toepassing van het principe van hoor en wederhoor, behandeld door het

College van Toezicht. Over de uitspraak van het College staat hoger beroep

open bij het College van Beroep.

De codificatie van de beroepsethiek voor psychologen heeft in ons land een vrij

lange voorgeschiedenis. Een eerste beroepscode werd in 1960 vastgesteld.

In 1976 volgde een herziening van deze gedragscode. Daarna werd, na een

grondige voorbereiding, per 1 januari 1988 de derde, geheel herziene beroepscode

van kracht. Sinds die tijd heeft de ontwikkeling in het denken over

beroepsethiek, de positie van de cliënt en de beroepsverantwoordelijkheid van

de psycholoog in alle werkvelden niet stil gestaan. Er zijn nieuwe wetten

gekomen over privacy en patiëntenrechten, er zijn nieuwe methodieken van

behandeling, onderzoek en assessment ontstaan. En ook is in het werken met

de beroepscode een aantal knelpunten aan het licht gekomen, die inherent zijn

aan de destijds gekozen opbouw en structuur.

7

Dit waren redenen om opnieuw te komen tot een grondige herziening van de

beroepscode. Hierbij is voor een radicaal andere opzet gekozen dan in de code

van 1988. Dat betekent echter niet dat de eisen die in de praktijk aan de psycholoog

worden gesteld nu wezenlijk veranderd worden. Getracht is tot een

heldere en inhoudelijk logisch opgebouwde structuur te komen, die als basis

kan dienen voor het beroepsmatig handelen van psychologen in alle, soms ver

uiteenlopende, werkvelden. Op deze basis kan worden voortgebouwd aan

nadere richtlijnen en toelichtende hoofdstukken.

Daarin kunnen meer specifieke situaties - al dan niet werkveld gebonden -

worden behandeld en verbanden worden gelegd met wettelijke bepalingen en

andere richtlijnen waaraan NIP-leden in hun werksituatie gebonden kunnen

zijn. In deze opzet is er rekening mee gehouden dat er geen knelpunten mogen

ontstaan tussen de bepalingen van de beroepscode en de meest toepasselijke

wetten en andere regelingen.

De beroepscode als samenstel van gedragsregels reflecteert de stand van zaken

in de voortgaande ethische discussie zoals die in het algemeen in de maatschappij

wordt gevoerd, en specifiek in de eigen professie en de verwante beroepsgroepen.

Een belangrijke graadmeter voor de ontwikkelingen in het denken

over de beroepsethiek is de jurisprudentie, gevormd door de uitspraken van de

beide tuchtcolleges van het NIP.

Bij het totstandkomen van deze versie van de beroepscode heeft het NIP niet

alleen voortgebouwd op het denken in Nederland over de beroepsethiek, maar

zich ook buiten de grenzen georiënteerd. In juli 1995 werd door de General

Assembly van de European Federation of Professional Psychologists’

Associations (EFPPA), de koepelorganisatie van Europese psychologenverenigingen

waarbij ook het NIP is aangesloten, een voorstel voor een Meta-Code

aangenomen die als grondslag dient voor de codes van de aangesloten verenigingen.

Bij het ontwikkelen van deze versie van de beroepscode is aansluiting gezocht

bij de Meta-Code.

Uitgangspunt van de code is de noodzaak om gedragsregels te formuleren waaraan

het beroepsmatig handelen van de psycholoog dient te voldoen. Onder

beroepsmatig handelen wordt hier niet alleen verstaan het handelen in het

kader van een professionele relatie in engere zin, maar elk optreden van de psycholoog

in die hoedanigheid.

De beroepscode als geheel steunt op de volgende vier ethische basisprincipes:

integriteit, respect, deskundigheid en verantwoordelijkheid.

Deze basisprincipes worden verwoord in een aantal algemene formuleringen

die dienen ter oriëntatie voor de beroepsethische bezinning op het beroeps-

8

matig handelen. De basisprincipes zijn vervolgens uitgewerkt in regels en richtlijnen

met een meer concreet en specifiek karakter. Deze dienen als wegwijzer

voor de ethische besluitvorming van de psycholoog in een concrete situatie.

Om een duidelijke structuur in de beroepscode aan te brengen, wordt bij het

formuleren van de richtlijnen steeds aangesloten bij één van de basisprincipes.

Voorts hebben de volgende overwegingen een rol gespeeld bij het formuleren

van de bepalingen in de beroepscode.

De psycholoog dient een aantal aspecten van zijn beroepsuitoefening steeds in

het oog te houden. Veel van de relaties die hij in zijn beroepsuitoefening

aangaat, zijn in aanleg ongelijke relaties, die voor de betrokkenen licht kunnen

leiden tot afhankelijkheid van de psycholoog. De psycholoog moet zich dat

steeds realiseren.

De psycholoog dient ook te onderkennen dat iedere relatie die hij in zijn

beroepsuitoefening aangaat, een ontwikkeling doormaakt waarbij in verschillende

stadia verschillende regels van toepassing kunnen zijn. De psycholoog

dient zich dan ook steeds af te vragen in welk stadium de relatie verkeert en

vooruit te kijken naar de volgende stadia.

Een derde aspect dat de psycholoog zich dient te realiseren is dat het mogelijk

is dat hij tijdens of in samenhang met zijn beroepsmatig handelen tegelijkertijd

of kort na elkaar verschillende rollen vervult. Dat kunnen zowel professionele

als niet-professionele rollen zijn. Hij dient zich steeds af te vragen of deze rollen

zich ten opzichte van elkaar verdragen en of er geen verwarring kan ontstaan

bij de betrokkenen.

Omdat opvattingen over wat al dan niet behoorlijk of toelaatbaar is in de loop

der tijd veranderen, is de code een in de tijd gegeven document, dat regelmatig

moet worden herzien. Het Nederlands Instituut van Psychologen voorziet daarvoor

in een vaste revisieprocedure, waarin elke vijf jaar een aangepaste code

wordt vastgesteld.

Bij de code behoort een uitgebreide toelichting, die in een aparte uitgave wordt

gepubliceerd. Voor een goed begrip van de code en de interpretatie in verschillende

situaties wordt hier uitdrukkelijk naar de toelichting verwezen.

December 1997

Prof. dr. H. T. van der Molen

C. J. Koene

9

Preambule

In het belang van degenen op wie het beroepsmatig handelen van de psycholoog

in ruimste zin betrekking heeft, in het belang van de maatschappij en in

het belang van de kwaliteit van de beroepsuitoefening heeft het Nederlands

Instituut van Psychologen besloten ethische principes te formuleren en daarop

nadere richtlijnen te baseren. Deze zijn neergelegd in de Beroepscode voor

psychologen. De beroepscode heeft tot doel de beroepsethische reflectie te

bevorderen en als maatstaf te dienen voor toetsing van het beroepsmatig handelen

van de psycholoog.

Een beroepscode kan geen eenduidige handleiding zijn, die zonder nadere

overwegingen uitsluitsel geeft over wat in elke situatie de juiste handelwijze is.

In het oog moet worden gehouden dat in een gegeven situatie verschillende

basisprincipes en daarop gebaseerde richtlijnen gelijktijdig geldig zijn, maar

met elkaar op gespannen voet kunnen staan. Bij een dergelijk ethisch dilemma

gaat het om een afweging van welke ethische principes daarbij het zwaarste

wegen.

De beroepscode is het hulpmiddel voor de psycholoog om zijn ethische

afweging te expliciteren en tot een verantwoorde eigen keuze te komen. Bij een

dergelijke afweging kan het aanbeveling verdienen dat de psycholoog ondersteuning

door ervaren collega’s en zijn beroepsvereniging inroept. Het achterwege

laten van een dergelijke consultatie behoeft de psycholoog niet altijd te

worden aangerekend, als deze een overtuigende motivering heeft voor zijn uiteindelijke

beslissing en als het gewicht van deze beslissing een consultatie niet

zonder meer vooronderstelt.

Het behoort bij een verantwoorde beroepsuitoefening bereid te zijn de beroepsethische

aspecten van het eigen professioneel handelen onder collega’s ter

discussie te stellen. Dat brengt in voorkomende gevallen de verplichting met

zich mee het beroepsmatig handelen te verantwoorden aan en te laten toetsen

door daartoe bevoegde Colleges en aan een dergelijke toetsing loyaal en coöperatief

medewerking te verlenen. Het zich onttrekken aan die toetsing, of het

frustreren daarvan is derhalve in strijd met de geest van de beroepscode.

De beroepscode wordt gedragen door de besluitvorming van de in het

Nederlands Instituut van Psychologen georganiseerde psychologen en heeft

voor alle leden van de vereniging bindende kracht (artikel 5 lid 2 van de

Statuten).

10

Het Nederlands Instituut van Psychologen is bovendien van mening dat de

code naar zijn aard zou moeten gelden voor de beroepsuitoefening van alle

psychologen.

11

I. Algemeen

I.1.1.1. Samenhang van de code

De bepalingen in dit deel moeten worden gelezen in samenhang met de volgende

bepalingen van de beroepscode. Indien de omstandigheden dat vereisen,

vormen de relevante bepalingen uit het onderstaande een integraal geheel met

de overige bepalingen van de beroepscode.

I.1.2 Begrippen

I.1.2.1

Het beroepsmatig handelen: alle handelingen die de psycholoog als zodanig

verricht; dat wil zeggen elk optreden van de psycholoog in zijn functie of met

gebruikmaking van de aanduiding psycholoog; hieronder valt de

professionele relatie, het optreden als docent, supervisor, in de media etc.

I.1.2.2

De betrokkene: elke persoon die direct of indirect is betrokken bij het beroepsmatig

handelen van de psycholoog of die daardoor in zijn belangen wordt

geraakt; zoals de cliënt, opdrachtgever, collega, student, proefpersoon etc.

I.1.2.3

De professionele relatie: de behandelings-, onderzoeks-, adviserings-, of begeleidingsrelatie

tussen psycholoog en cliënt of cliëntsysteem.

I.1.2.4

De cliënt: de persoon met wie de psycholoog een professionele relatie aangaat,

onderhoudt, of onderhouden heeft; zoals de patiënt, de onderzochte, etc.

I.1.2.5

Het cliëntsysteem: de groep van meer personen in hun onderling functioneren,

met wie de psycholoog één professionele relatie aangaat, onderhoudt, of onderhouden

heeft.

I.1.2.6

De externe opdrachtgever: de persoon of rechtspersoon die de opdracht tot enige

vorm van beroepsmatig handelen heeft gegeven, niet zijnde de cliënt, het cliëntsysteem

of de verwijzer; de opdracht omvat zowel de vraagstelling die aan het

beroepsmatig handelen ten grondslag ligt, als de afspraken omtrent voortgang,

12

procedurele aspecten en rapportage en de financiële afwikkeling van de

opdracht.

I.1.2.7

Wettelijk vertegenwoordiger(s):

• de ouder(s) van de minderjarige cliënt die het ouderlijk gezag over hem uitoefent

of uitoefenen, dan wel diens voogd;

• de door de rechter benoemde curator of mentor van de meerderjarige

cliënt.

I.1.2.8

Dossier: de verzameling van gegevens betrekking hebbend op een cliënt of

cliëntsysteem, verkregen door de psycholoog in zijn beroepsmatig handelen, die

hij bewaart vanwege hun relevantie voor kwaliteit en continuïteit van de professionele

relatie. Persoonlijke werkaantekeningen van de psycholoog en ruwe

testgegevens behoren niet tot het dossier.

I.1.2.9

Rapportage: elke bevinding, beoordeling of advies, herleidbaar tot één of meer

cliënten, die mondeling of schriftelijk wordt uitgebracht in het kader van een

opdracht.

I.1.2.10

Gegeven: elk op een persoon herleidbaar gegeven dat in welke vorm dan ook

bewaard kan worden, waaronder begrepen audiovisuele middelen en geautomatiseerde

databestanden.

Waar in deze code gesproken wordt van de psycholoog, de cliënt, de betrokkene,

respectievelijk hij of hem, wordt in voorkomende gevallen bedoeld de

psychologe, de cliënte, zij of haar.

I.1.3 Algemene bepaling

I.1.3.1 Zorgvuldigheid

De psycholoog neemt in de uitoefening van zijn beroep de zorgvuldigheid in

acht door te handelen naar de inhoud van de beroepscode.

13

I.1.4 Bijzondere omstandigheden

I.1.4.1 Onverenigbaarheid van code-artikelen

In geval de psycholoog in een bepaalde situatie ervaart dat het volgen van een

bepaling van de beroepscode ertoe leidt dat een andere bepaling van de

beroepscode niet gevolgd kan worden, dan weegt hij de gevolgen van de keuze

voor één van de bepalingen zorgvuldig af en overweegt zijn beroepsvereniging

en/of ervaren vakgenoten te consulteren.

I.1.4.2 Afwijken van de beroepscode

Als de psycholoog gegronde redenen heeft om af te wijken van de door de

beroepscode voorgeschreven handelwijze, dient hij alvorens te beslissen, de

beslissing grondig te motiveren en een deskundige te raadplegen die niet rechtstreeks

bij de professionele relatie is betrokken.

Uit de motivering moet blijken dat de handelwijze die strijdig is met de bepalingen

van de beroepscode, wel in overeenstemming is met de geest van de

beroepscode en het resultaat is van een zorgvuldige belangenafweging.

I.1.4.3 Toepassen van uitzonderingsbepalingen

Als de psycholoog gegronde redenen heeft om toepassing te geven aan enige, in

een artikel van de beroepscode geformuleerde, uitzonderingsbepaling, gelden

de hiervoor omschreven zorgvuldigheidseisen eveneens.

I.1.4.4 Afwijken van de beroepscode vanwege specifieke wettelijke regels

Indien specifieke wettelijke regels de psycholoog verplichten af te wijken van

enige bepaling van de ‘Beroepscode voor psychologen’, dan streeft de psycholoog

ernaar voor het overige zoveel mogelijk de andere bepalingen en de geest

van de beroepscode te volgen.

I.1.4.5 Wettelijk vereiste nakoming van de opdracht

Als de professionele relatie tot stand komt als gevolg van een opdracht door een

externe opdrachtgever die een door de wet toegekende bevoegdheid heeft om

nakoming van de opdracht te eisen, blijven de rechten van de cliënt gehandhaafd,

voor zover dit niet strijdt met de regels die op deze opdrachtrelatie van

toepassing zijn.

14

I.1.5 Vertegenwoordiging van de cliënt

I.1.5.1 Minderjarige cliënt

Als de cliënt minderjarig is en nog niet de jaren des onderscheids heeft bereikt,

worden de in de code aan hem toegekende rechten uitgeoefend door zijn wettelijk

vertegenwoordiger(s), tenzij de psycholoog redenen heeft om aan te nemen,

dat de belangen van de cliënt ernstig zouden worden geschaad door de betrokkenheid

van de wettelijk vertegenwoordiger(s) bij de professionele relatie.

De cliënt wordt geacht in ieder geval de jaren des onderscheids te hebben

bereikt als hij de leeftijd van 16 jaar heeft bereikt, tenzij hij niet in staat kan

worden geacht tot een redelijke waardering van zijn belangen. Vanaf de leeftijd

van 12 jaar wordt de cliënt, ongeacht de aanspraken van zijn wettelijk vertegenwoordiger(

s), zoveel mogelijk bij de uitoefening van zijn rechten betrokken.

I.1.5.2 Informatie aan beide ouders

Indien één der ouders het ouderlijk gezag heeft over de minderjarige cliënt, verschaft

de psycholoog de informatie over de cliënt die hij aan deze ouder verstrekt

desgevraagd ook aan de andere ouder, tenzij dit in strijd zou zijn met de

belangen van de minderjarige cliënt.

I.1.5.3 Meerderjarige wilsonbekwame cliënt

Als de cliënt meerderjarig is, maar niet tot een redelijke waardering van zijn

belangen terzake in staat kan worden geacht, worden de in de code aan hem

toegekende rechten uitgeoefend door zijn wettelijk vertegenwoordiger. Als ten

aanzien van een dergelijke cliënt geen wettelijk vertegenwoordiger is benoemd,

worden de rechten uitgeoefend door een door hemzelf aangewezen vertegenwoordiger.

Bij gebreke van een dergelijk vertegenwoordiger worden de rechten

uitgeoefend door respectievelijk de echtgenoot of levensgezel, ouder, kind,

broer of zuster van de cliënt, tenzij de cliënt dat niet wenst, of de psycholoog

dat niet in het belang van de cliënt acht. Onverlet het bovenstaande wordt de

meerderjarige wilsonbekwame cliënt waar mogelijk bij de uitoefening van zijn

rechten betrokken.

I.1.5.4 Strijdigheid met de belangen van de cliënt

Beslissingen van de genoemde vertegenwoordigers worden door de psycholoog

niet gevolgd indien hij in de gegeven omstandigheden meent dat dat zou strijden

met de belangen van de cliënt.

15

II. De basisprincipes

II.1.1.1 Integriteit

De psycholoog streeft naar integriteit in de wetenschapsbeoefening, het

onderwijs en de toepassing van de psychologie. In zijn handelen betoont de

psycholoog eerlijkheid, gelijkwaardige behandeling en openheid tegenover

betrokkenen. Hij schept tegenover alle betrokkenen duidelijkheid over de

rollen die hij vervult en handelt in overeenstemming daarmee.

II.1.1.2 Respect

De psycholoog toont respect voor de fundamentele rechten en waardigheid van

de betrokkene en bevordert de ontwikkeling daarvan. Hij respecteert het recht

van de betrokkene op privacy en vertrouwelijkheid. Hij respecteert en bevordert

diens zelfbeschikking en autonomie, voor zover dat te verenigen is met de

andere professionele verplichtingen van de psycholoog en met de wet.

II.1.1.3 Deskundigheid

De psycholoog streeft naar het verwerven en handhaven van een hoog niveau

van deskundigheid in zijn beroepsuitoefening. Hij neemt de grenzen van zijn

deskundigheid in acht en de beperkingen van zijn ervaring. Hij biedt alleen

diensten aan en gebruikt alleen methoden en technieken waarvoor hij door

opleiding, training en/of ervaring is gekwalificeerd.

II.1.1.4 Verantwoordelijkheid

De psycholoog onderkent zijn professionele en wetenschappelijke verantwoordelijkheid

ten opzichte van de betrokkene, zijn omgeving en de maatschappij.

De psycholoog is verantwoordelijk voor zijn professioneel handelen en zorgt

ervoor, voor zover dat in zijn vermogen ligt, dat zijn diensten en de resultaten

van zijn beroepsmatig handelen niet worden misbruikt.

16

III. Richtlijnen ter uitwerking van de

basisprincipes

III.1 Integriteit

III.1.1 Betrouwbaarheid

III.1.1.1 Vertrouwen in de psychologie en psychologiebeoefening

De psycholoog onthoudt zich van gedragingen waarvan hij weet of redelijkerwijs

kan voorzien dat zij het vertrouwen in de wetenschap der psychologie, de

psychologiebeoefening of van collega’s kunnen schaden.

III.1.1.2 Voorwaarden voor aanvang en voortzetting van de professionele relatie

Hij dient een professionele relatie alleen aan te vangen, of voort te zetten, als

dit professioneel en ethisch verantwoord is.

III.1.1.3 Reden tot beëindiging van de professionele relatie

De psycholoog zet de professionele relatie niet voort als daar professioneel geen

grond meer voor bestaat. Hij zorgt er voor dat de professionele relatie in

overleg met de cliënt wordt afgerond en dat daarover geen misverstanden

blijven bestaan.

III.1.1.4 Niet meewerken aan werkzaamheden die strijdig zijn met de code

De psycholoog verleent geen medewerking aan werkzaamheden van anderen

die met de code in strijd zijn. Evenmin profiteert hij van de resultaten van

dergelijke werkzaamheden.

III.1.1.5 Onafhankelijkheid en objectiviteit in het beroepsmatig handelen

De psycholoog draagt er zorg voor dat hij in zijn beroepsmatig handelen onafhankelijk

en objectief kan optreden.

Hij laat zijn beroepsmatig handelen niet zodanig beïnvloeden door eisen van

anderen met wie of in opdracht van wie hij werkt, dat hij de resultaten daarvan

professioneel niet kan verantwoorden.

III.1.2 Eerlijkheid

III.1.2.1 Voorkomen van misleiding

De psycholoog voorkomt misleiding van enige aard in zijn beroepsmatig

handelen.

17

III.1.2.2 Geen misbruik van kennis, vaardigheden of overwicht

De psycholoog maakt geen misbruik van zijn psychologische kennis en vaardigheden

of van het overwicht dat voortvloeit uit zijn deskundigheid of zijn

positie.

III.1.2.3 Vermelden van opleiding, kwalificaties, ervaring, deskundigheid en titels

De psycholoog is nauwgezet bij het vermelden van zijn opleiding en kwalificaties,

ervaring, deskundigheid en titels. Hij vermeldt deze uitsluitend wanneer

zij relevant zijn.

III.1.2.4 Geen ongerechtvaardigde of bovenmatige verwachtingen wekken

De psycholoog zorgt ervoor dat geen ongerechtvaardigde of bovenmatige verwachtingen

worden gewekt ten aanzien van de aard, de effecten en de gevolgen

van zijn dienstverlening.

III.1.2.5 Informatie over voorwaarden waaronder opdrachten worden aanvaard

De psycholoog stelt betrokkenen voorafgaand aan of in het vroegste stadium

van de professionele relatie eerlijk en nauwgezet op de hoogte van de financiële

en andere algemene voorwaarden waaronder hij zijn opdrachten aanvaardt.

III.1.2.6 Informatie over alternatieve theorieën of verklaringen

De psycholoog is nauwgezet bij het verstrekken van informatie aan betrokkene

en informeert deze als er sprake kan zijn van alternatieve theorieën of verklaringen

en expliciteert zijn professioneel oordeel over deze alternatieven.

III.1.2.7 Bronvermelding

Bij het presenteren, in woord en geschrift, van wetenschappelijk werk, toegepast

wetenschappelijk werk of voor lekenpubliek bedoelde presentaties,

vermeldt de psycholoog op passende wijze de bronnen waaruit hij heeft geput,

voor zover de resultaten of het gedachtegoed niet voortkomen uit eigen professionele

werkzaamheden.

III.1.2.8 Zorgvuldigheid in het verkrijgen en weergeven van onderzoeksgegevens

De psycholoog is zorgvuldig in het verkrijgen en het statistisch bewerken van

onderzoeksgegevens. Hij is niet selectief in het gebruik van relevante gegevens

en in het weergeven en het verklaren van de resultaten.

III.1.3 Rolintegriteit

III.1.3.1 Vermijden van meervoudige rollen

De psycholoog onderkent de moeilijkheden die kunnen ontstaan uit het ver-

18

vullen van verschillende professionele rollen ten opzichte van een of meer

betrokkenen. Bij voorkeur vermijdt hij het ontstaan van meervoudige rollen.

III.1.3.2 Onderkennen van onverenigbare belangen

De psycholoog onderkent de moeilijkheden die kunnen ontstaan doordat er

binnen het geheel van cliënt, cliëntsysteem en opdrachtgever sprake kan zijn

van onverenigbare belangen.

III.1.3.3 Niet aanvaarden van onverenigbare opdrachten

De psycholoog aanvaardt geen nieuwe opdracht die niet goed te verenigen is

met een reeds eerder aanvaarde opdracht, ook als er geen sprake is van dezelfde

cliënt. Bij motivering van zo’n weigering neemt de psycholoog de vertrouwelijkheid

in acht.

III.1.3.4 Vermengen van professionele en niet-professionele rollen vermijden

De psycholoog vermengt geen professionele en niet-professionele rollen die

elkaar zodanig kunnen beïnvloeden, dat hij niet meer in staat is een professionele

afstand tot de betrokkene(n) te bewaren of waardoor de belangen van de

betrokkene(n) worden geschaad.

III.1.3.5 Niet oneigenlijk bevorderen van persoonlijke belangen

De psycholoog laat na in zijn beroepsmatig handelen zijn persoonlijke, religieuze,

politieke of ideologische belangen oneigenlijk te bevorderen.

III.1.3.6 Geen seksuele relatie met de cliënt

De psycholoog gaat geen seksuele relatie aan met zijn cliënt tijdens of direct aansluitend

aan de professionele relatie. Ook nadien is hij daarin terughoudend.

III.1.3.7 Geen seksuele gedragingen ten opzichte van de cliënt

De psycholoog onthoudt zich van seksuele toenaderingspogingen ten opzichte

van zijn cliënt en gaat niet in op dergelijke toenaderingspogingen van diens

kant.

Hij onthoudt zich van gedragingen die seksueel getint zijn of in het algemeen

als zodanig kunnen worden opgevat.

III.1.3.8 Verantwoordelijkheid na beëindiging van de professionele relatie

De psycholoog geeft zich rekenschap van het feit dat na de formele beëindiging

van de professionele relatie er nog steeds sprake kan zijn van belangentegenstellingen

of een ongelijke machtsverhouding tussen hem en de betrokkenen en

dat derhalve zijn professionele verantwoordelijkheid ten opzichte van de

betrokkenen niet zonder meer ophoudt te bestaan.

19

III.1.3.9 Persoonlijke relatie na het beëindigen van de professionele relatie

Bij het aangaan van een persoonlijke relatie na het beëindigen van de professionele

relatie, vergewist de psycholoog zich ervan dat de voorgaande professionele

relatie geen onevenredige betekenis meer heeft.

Als het hierbij gaat om een seksuele relatie is de psycholoog er verantwoordelijk

voor dat hij desgevraagd kan aantonen dat hij bij het aangaan van deze relatie

alle zorgvuldigheid in acht genomen heeft, die van hem als professioneel

psycholoog gevraagd kan worden.

III.2 Respect

III.2.1 Algemeen respect

III.2.1.1 Respect voor kennis, inzicht en ervaring van betrokkene

De psycholoog geeft zich rekenschap van en respecteert de kennis, het inzicht

en de ervaring van de betrokkene.

III.2.1.2 Respect voor de psychische en lichamelijke integriteit van betrokkene

De psycholoog respecteert de psychische en lichamelijke integriteit van de

betrokkene en tast hem niet in zijn waardigheid aan. Hij dringt niet verder

door in het privéleven van de betrokkene dan voor het doel van zijn beroepsmatig

handelen noodzakelijk is.

III.2.1.3 Non-discriminatie

De psycholoog geeft zich rekenschap van en houdt rekening met individuele en

culturele verschillen als gevolg van ras, afkomst, etniciteit, geslacht, seksuele

voorkeur, handicap, leeftijd, religie, taal of sociaal-economische status.

Hij spant zich ervoor in dat ondanks die verschillen een ieder in dezelfde

situatie dezelfde kansen krijgt. Discriminatie op deze en andere gronden is niet

toegestaan.

III.2.2 Autonomie en zelfbeschikking

III.2.2.1 Respect voor autonomie en zelfbeschikking van betrokkene

De psycholoog respecteert en bevordert in zijn beroepsmatig handelen de autonomie

en zelfbeschikking van de betrokkene. In het bijzonder komt die zelfbeschikking

van de betrokkene tot uiting in het recht om de professionele

relatie met de psycholoog al dan niet aan te gaan, voort te zetten, dan wel te

beëindigen.

20

III.2.2.2 Respectvol handelen bij beperkte zelfbeschikking van de cliënt

Indien de zelfbeschikking van de cliënt wordt beperkt door diens leeftijd, aanleg

en ontwikkeling, geestelijke gezondheid of door wettelijke bepalingen, dan

wel door de beslissingsbevoegdheid van een externe opdrachtgever die deze

ontleent aan een hem opgedragen wettelijke taak of rechterlijke beslissing, dan

laat de psycholoog binnen deze beperkingen de zelfbeschikking van de cliënt

toch zoveel mogelijk tot zijn recht komen.

III.2.3 Informatie en instemming

III.2.3.1 Toestemming bij aangaan of voortzetten van de professionele relatie

Zonder toestemming van de cliënt kan de psycholoog geen professionele relatie

met hem aangaan of voortzetten.

Evenwel is toestemming van de cliënt niet vereist, indien de professionele

relatie tot stand komt als gevolg van een opdracht door een externe opdrachtgever,

die daartoe een door de wet toegekende bevoegdheid heeft.

III.2.3.2 Welingelicht aangaan en voortzetten van de professionele relatie

Voorafgaande aan en tijdens de duur van de professionele relatie verstrekt de psycholoog

zodanige informatie aan de cliënt, dat deze vrijelijk in staat is welingelicht

in te stemmen met het aangaan en voortzetten van de professionele relatie.

III.2.3.3 Dezelfde informatie voor opdrachtgever en cliënt

Als er sprake is van een externe opdrachtgever, dient de psycholoog zich, vóór

de aanvang van de professionele relatie ervan te vergewissen, dat zowel de

opdrachtgever als de cliënt of het cliëntsysteem over dezelfde informatie

beschikken voor wat betreft doel en opzet van de professionele relatie en de

voorgenomen werkwijze.

De opdracht kan slechts doorgang vinden als over doel en opzet tussen hen

overeenstemming bestaat. Bij wijziging van de situatie of van de opdracht dient

de psycholoog tot hernieuwde afspraken te komen.

III.2.3.4 Inhoud van de informatie

De informatie wordt bij voorkeur zowel mondeling als schriftelijk gegeven en

bevat voor zover van toepassing:

• het doel van de professionele relatie en de context waarin die plaatsvindt; de

plaats van de cliënt en de psycholoog hierin;

• de gang van zaken, de activiteiten en situaties waarmee de cliënt rechtstreeks

of indirect zal worden geconfronteerd;

• de personen met wie de psycholoog, al dan niet in multidisciplinair verband,

samenwerkt in de professionele relatie;

21

• de methoden van onderzoek of behandeling die in aanmerking kunnen

komen en de te verwachten resultaten en beperkingen daarvan;

• de typen gegevens die over de cliënt worden verzameld en de wijze waarop

deze worden bewaard;

• de wijze van eventuele rapportering en aan wie wordt gerapporteerd;

• de regels in de beroepscode met betrekking tot inzage en afschrift, correctie

en blokkering van de rapportage;

• eventuele instanties die bij de professionele relatie enig belang hebben;

• mogelijke neveneffecten van het beroepsmatig handelen;

• de gebondenheid van de psycholoog aan de beroepscode en het klachtrecht;

Eventuele wijzigingen hierin worden met de cliënt besproken.

III.2.3.5 Overleg over invulling van de professionele relatie

De psycholoog biedt de cliënt de gelegenheid voor overleg over diens wensen

en meningen betreffende de invulling van de professionele relatie, tenzij dat

een goede voortgang van de professionele relatie in de weg staat.

III.2.3.6 Informatie en instemming bij professionele activiteiten in ruimere zin

De bepalingen in deze paragraaf gelden, voor zover zij van toepassing zijn,

evenzeer ten opzichte van degenen die betrokken zijn bij de professionele werkzaamheden

van de psycholoog, indien deze niet aangemerkt kunnen worden als

een professionele relatie in strikte zin.

III.2.4 Vertrouwelijkheid

III.2.4.1 Geheimhouding

In het directe contact met de betrokkene gaat de psycholoog een vertrouwensrelatie

met hem aan. Daarom is de psycholoog verplicht tot geheimhouding

van hetgeen hem uit hoofde van de uitoefening van zijn beroep ter kennis

komt, voor zover die gegevens van vertrouwelijke aard zijn. Deze verplichting

blijft na beëindiging van de professionele contacten bestaan.

III.2.4.2 Geheimhouding bij rapportage aan een externe opdrachtgever of aan

derden

Als het rapporteren aan een externe opdrachtgever of aan derden deel uitmaakt

van de opdracht, dan geldt voor de gegevens, die relevant zijn voor de rapportage,

geen geheimhoudingsplicht jegens de ontvanger van de rapportage.

Voor het overige heeft de psycholoog een geheimhoudingsplicht betreffende

het meerdere dat hem ter kennis mocht komen en dat niet relevant is voor de

rapportage en tegenover derden.

22

III.2.4.3 Doorbreken van de geheimhouding

De psycholoog is niet gehouden geheimhouding in acht te nemen, als hij

gegronde redenen heeft om te menen dat het doorbreken van de geheimhouding

het enige en laatste middel is om direct gevaar voor personen te voorkomen,

dan wel wanneer hij door wettelijke bepalingen of een rechterlijke beslissing

daartoe wordt gedwongen.

III.2.4.4 Informatie over het doorbreken van de vertrouwelijkheid

Als de mogelijkheid bestaat dat zulks zich kan voordoen stelt de psycholoog de

betrokkene, indien mogelijk, ervan op de hoogte dat hij genoodzaakt kan zijn

de vertrouwelijkheid te doorbreken.

III.2.4.5 Reikwijdte van het doorbreken van de geheimhouding

Indien de psycholoog besluit tot het doorbreken van de geheimhouding dan

mag zich dat niet verder uitstrekken dan in de gegeven omstandigheden is vereist

en dient hij de betrokkene van zijn besluit op de hoogte te stellen.

III.2.4.6 Beroep op verschoning

De psycholoog is verplicht zich tegenover de rechter te beroepen op verschoning,

als het afleggen van een getuigenis of het beantwoorden van vragen hem

in strijd brengt met zijn geheimhoudingsplicht.

III.2.5 Dossier

III.2.5.1 Beperken van het dossier tot relevante gegevens

In het dossier verzamelt en bewaart de psycholoog alleen die gegevens die relevant

zijn voor en dienen tot het doel van de professionele relatie.

III.2.5.2 Dossiergegevens over andere personen dan cliënt

Als het noodzakelijk is om tevens gegevens in het dossier op te nemen die

betrekking hebben op andere personen dan de cliënt en die niet door de cliënt

zelf zijn verstrekt, dan worden deze in zodanige vorm opgenomen, dat ze tijdelijk

te verwijderen zijn, zodat bij inzage door de cliënt de vertrouwelijkheid van

die gegevens gewaarborgd kan worden.

23

III.2.5.3 Dossier betreffende een cliëntsysteem

In het geval er sprake is van een dossier betreffende een cliëntsysteem dan worden

de gegevens aangaande de verschillende personen in dat systeem waar

mogelijk zo bewaard, dat aan elk van deze personen afzonderlijk gelegenheid

tot inzage gegeven kan worden zonder de vertrouwelijkheid van de gegevens

van de anderen te schenden.

III.2.5.4 Dossieronderdelen die betrekking hebben op meerdere personen tegelijk

Voor zover delen van het dossier noodzakelijkerwijs op meerdere personen

tegelijk betrekking hebben, wordt aan elk van hen hiervan mededeling gedaan,

en wordt hen gewezen op het feit dat daaruit een beperking van het recht op

inzage en afschrift kan voortvloeien, voor zover dat noodzakelijk is om de

vertrouwelijkheid van elkaars gegevens te waarborgen.

III.2.5.5 Toegang tot het dossier

De psycholoog zorgt er voor dat het dossier op zodanige wijze wordt bewaard

dat niemand daar zonder zijn toestemming toegang toe heeft, zodat de vertrouwelijkheid

van de gegevens bewaard blijft.

III.2.5.6 Toegankelijkheid, begrijpelijkheid en volledigheid van het dossier

De psycholoog richt het dossier naar vorm en inhoud op zodanige wijze in dat

het voor de cliënt redelijkerwijs toegankelijk en begrijpelijk is.

Hij zorgt er voor dat het dossier te allen tijde zodanig bijgewerkt is dat bij een

plotselinge, onvoorziene tijdelijke of blijvende absentie zijnerzijds, een deskundige

vakgenoot de professionele relatie kan voortzetten.

III.2.5.7 Inzage in en afschrift van het dossier

De psycholoog geeft de cliënt desgevraagd inzage in en afschrift van het dossier.

Hij biedt daarbij aan tekst en uitleg te verschaffen. Alvorens de cliënt inzage te

geven verwijdert de psycholoog de gegevens die betrekking hebben op anderen

uit het dossier, voor zover die niet door de cliënt zelf zijn verstrekt.

Voor zover onderdelen van het dossier op meerdere personen tegelijk betrekking

hebben, heeft geen van die personen recht op afschrift van die onderdelen,

tenzij alle gegevens van hemzelf afkomstig zijn of de andere(n) hiertoe schriftelijk

toestemming verlenen.

III.2.5.8 Verbetering van, aanvulling op of verwijdering van gegevens in het dossier

Op verzoek van de cliënt verbetert, vult aan of verwijdert de psycholoog die

gegevens in het dossier, waarvan deze aannemelijk maakt dat ze onjuist, onvolledig

of niet terzake doende zijn gezien de doelstelling van het dossier, en voor

zover deze op cliënt betrekking hebben.

24

Het verzoek tot correctie, aanvulling en verwijdering van gegevens wordt

schriftelijk ingediend, dan wel zo nodig in overleg met de cliënt door de

psycholoog op papier gesteld.

III.2.5.9 Bewaartermijn van een op naam gesteld dossier

De psycholoog bewaart na beëindiging van de professionele relatie het op naam

gestelde dossier van de cliënt niet langer dan noodzakelijk is voor het doel

waarvoor het dossier is aangelegd.

III.2.5.10 Recht op vernietiging van het dossier

De psycholoog vernietigt het dossier op uitdrukkelijk schriftelijk verzoek van

de cliënt, tenzij de professionele relatie wordt uitgevoerd in opdracht van een

externe opdrachtgever die een door de wet toegekende bevoegdheid heeft

nakoming van de opdracht te eisen, en deze niet met vernietiging instemt.

Het verzoek om vernietiging wordt bewaard.

III.2.6 Gegevensverstrekking

III.2.6.1 Gegevensverstrekking aan derden

De psycholoog verstrekt uit het dossier uitsluitend die gegevens aan derden die

relevant zijn voor de legitieme vraagstelling van die derden en waarvoor de

cliënt vooraf gericht en schriftelijk toestemming heeft verleend.

III.2.6.2 Wettelijk verplichte gegevensverstrekking aan derden

Als de psycholoog op grond van een wettelijke bepaling verplicht is bepaalde

gegevens aan derden te verstrekken, is toestemming van de cliënt niet nodig.

Indien de derde meewerkt aan de professionele relatie is toestemming van de

cliënt niet nodig.

De cliënt wordt van de gegevensverstrekking op de hoogte gesteld.

III.2.6.3 Gegevensverstrekking in een interdisciplinair team

Als de psycholoog in het kader van zijn werk gegevens inbrengt in een interdisciplinair

team, waarvan de leden niet rechtstreeks meewerken aan de uitvoering

van de professionele relatie, dan is daarvoor toestemming van de cliënt nodig.

III.2.6.4 Gegevensverstrekking voor wetenschappelijk onderzoek en statistiek

Ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek en statistiek mag de psycholoog

desgevraagd aan een derde gegevens verstrekken. Deze gegevens dienen

geanonimiseerd te worden, tenzij dat gezien het doel van het wetenschappelijk

onderzoek niet mogelijk is. In dat geval kunnen de gegevens alleen met toestemming

van de cliënt worden verstrekt.

25

III.2.6.5 Gebruik van gegevens voor wetenschappelijke publicaties, supervisie, etc

Voor wetenschappelijke publicaties of voor onderwijsdoeleinden, supervisie en

intervisie, mag de psycholoog uitsluitend niet op de persoon van de cliënt te herleiden

gegevens gebruiken. De combinatie van gegevens en beschreven omstandigheden

mag er niet toe kunnen leiden dat derden daarin de cliënt herkennen.

III.2.7 Rapportage

III.2.7.1 Schriftelijke rapportage

Een rapportage wordt schriftelijk uitgebracht, tenzij dat niet in overeenstemming

is met het doel van de opdracht en bij de aanvang van de opdracht wordt

afgesproken dat de rapportage mondeling wordt uitgebracht.

III.2.7.2 Gelegenheid tot inzage voorafgaand aan de rapportage

De psycholoog biedt de cliënt de gelegenheid tot inzage in de rapportage, voor

zover die op hemzelf betrekking heeft, voorafgaand aan het uitbrengen van de

rapportage aan derden. Als de rapportage feitelijk wordt uitgebracht verschaft

de psycholoog de cliënt desgewenst een afschrift, voorzover de rapportage op

hem betrekking heeft.

III.2.7.3 Mondelinge rapportage aan derden

Als de opdracht inhoudt dat de rapportage mondeling wordt uitgebracht,

wordt de inhoud met de cliënt besproken, voorafgaand aan het uitbrengen van

de rapportage aan derden.

III.2.7.4 Correctie, aanvulling of verwijdering van gegevens in de rapportage

Op verzoek van cliënt verbetert, vult aan of verwijdert de psycholoog die

gegevens in de rapportage waarvan deze aannemelijk maakt dat ze onjuist,

onvolledig of niet terzake doende zijn, gezien de doelstelling van de rapportage.

Het verzoek om correctie, aanvulling of verwijdering van gegevens in de

rapportage wordt schriftelijk ingediend, dan wel in overleg met de cliënt door

de psycholoog op papier gesteld.

III.2.7.5 Blokkeren van rapportage aan de externe opdrachtgever

De cliënt heeft in principe het recht rapportering aan de externe opdrachtgever

te blokkeren. De cliënt heeft geen recht rapportering aan de externe opdrachtgever

te blokkeren als deze een bevoegdheid heeft om rapportage te eisen, ontleend

aan een wettelijke regeling.

De psycholoog is verplicht de cliënt van te voren schriftelijk te wijzen op het

feit of hij in de huidige opdrachtrelatie al dan niet het recht heeft de rapportage

te blokkeren.

26

Als de cliënt niet het recht heeft de rapportage te blokkeren, dan stelt de psycholoog

hem in de gelegenheid eventuele bezwaren tegen de rapportage op

schrift te stellen en deze gelijktijdig met de rapportage naar de externe

opdrachtgever te sturen.

III.2.7.6 Inzage- en blokkeringsrecht bij rapportage van een cliëntsysteem

Als er sprake is van een cliëntsysteem, dan kunnen de personen die deel uitmaken

van dat cliëntsysteem niet zonder meer een beroep doen op bovenstaande

bepalingen met betrekking tot inzage en blokkering van de rapportage, als het

doel van de rapportage en/of de vertrouwelijkheid ten opzichte van de anderen

zich daartegen verzetten.

III.2.7.7 Beperking tot relevante gegevens in rapportages en verklaringen

De psycholoog beperkt zich in rapportages en verklaringen tot het verstrekken

van slechts die gegevens die voor de beantwoording van de vraagstelling en het

doel van een opdracht van belang zijn, zulks in begrijpelijke en ondubbelzinnige

termen. Uit de rapportage of de verklaring moet duidelijk blijken wat de beperkingen

zijn van de uitspraken en de gronden waarop de uitspraken berusten.

III.2.7.8 Voorkomen van onbedoeld gebruik en misbruik van rapportages

De psycholoog treft maatregelen om te voorkomen dat zijn rapportages worden

gebruikt voor een ander doel dan waarvoor zij zijn opgesteld. Daartoe dient in

de rapportage te worden vermeld dat deze van vertrouwelijke aard is. Tevens

wordt vermeld dat de conclusies alleen betrekking hebben op de aan de rapportage

ten grondslag liggende vraagstelling en niet zonder meer kunnen dienen

voor de beantwoording van andere vragen. Voorts wordt in de rapportage vermeld

na verloop van welke termijn de conclusies redelijkerwijs hun geldigheid

verloren kunnen hebben.

III.3 Deskundigheid

III.3.1 Ethisch bewustzijn

III.3.1.1 Beroepsuitoefening in overeenstemming met de beroepscode

De psycholoog is zich bewust van de ethische aspecten van zijn beroepsmatig

handelen en beoefent zijn professie in overeenstemming met de ‘Beroepscode

voor psychologen’.

III.3.1.2 Noodzaak van een voortdurende kritische reflectie

De psycholoog erkent de noodzaak van een voortdurende kritische reflectie op

zijn beroepsmatig handelen. Hij stelt zijn beroepsmatig handelen met enige

27

regelmaat in intervisieverband aan de orde. Hij volgt de ethische discussie binnen

zijn beroepsgroep.

III.3.1.3 Kennis van bijzondere wettelijke bepalingen

De psycholoog stelt zich op de hoogte van de bijzondere wettelijke bepalingen

die in zijn werkveld van toepassing zijn en handelt daarnaar.

III.3.2 Vakbekwaamheid

III.3.2.1 In stand houden van professionele deskundigheid

De psycholoog houdt zijn professionele deskundigheid in stand en ontwikkelt

deze in overeenstemming met de recente ontwikkelingen in de psychologie.

Hij volgt de voor hem relevante vakliteratuur en neemt deel aan relevante bijen

nascholingscursussen.

III.3.2.2 Gebruik van doeltreffende en doelmatige methoden

De psycholoog hanteert alleen die methoden die in het kader van de professionele

relatie doeltreffend en doelmatig zijn en geeft zich rekenschap van de

beperkingen van die methoden.

III.3.3 De grenzen van het beroepsmatig handelen

III.3.3.1 Professionele en persoonlijke beperkingen

De psycholoog onderkent zijn professionele en persoonlijke beperkingen en is

daar open over. Hij roept waar nodig deskundig advies en ondersteuning in, en

verwijst zo nodig door.

III.3.3.2 Grenzen van de eigen deskundigheid

De psycholoog neemt in zijn beroepsmatig handelen de grenzen van zijn deskundigheid

in acht en aanvaardt geen opdrachten waarvoor hij de deskundigheid

mist.

III.3.3.3 Kwalificatie

Hij hanteert alleen methoden waarvoor hij door opleiding, training en/of

ervaring is gekwalificeerd.

III.3.3.4 Relevantie en beperkingen van conclusies

De psycholoog geeft zich rekenschap van de relevantie en de beperkingen van

de conclusies die hij uit zijn bevindingen trekt en nuanceert die conclusies in

overeenstemming daarmee.

28

III.3.3.5 Professionele verantwoording van het beroepsmatig handelen

De psycholoog moet zijn beroepsmatig handelen kunnen verantwoorden in het

licht van de stand der wetenschap ten tijde van dat handelen, zoals deze uit de

vakliteratuur blijkt.

III.3.3.6 Dreigend verminderd vermogen tot verantwoorde beroepsuitoefening

De psycholoog onderkent in een vroeg stadium tekenen die wijzen op het

optreden van zodanige persoonlijke - psychische of fysieke - problemen dat zijn

beroepsmatig handelen negatief beïnvloed dreigt te worden. Hij roept tijdig

deskundig advies en ondersteuning in om de problemen te voorkomen of te

verminderen.

III.3.3.7 Staken van het beroepsmatig handelen bij verminderd vermogen

De psycholoog staakt zijn beroepsmatig handelen als en voor zolang zijn

psychische, lichamelijke of oordeelkundige vermogens zodanig zijn of dreigen

te worden aangetast of verminderd, dat dit een verantwoorde beroepsuitoefening

in de weg staat.

III.4 Verantwoordelijkheid

III.4.1 De kwaliteit van het beroepsmatig handelen

III.4.1.1 Zorg voor kwaliteit

De psycholoog dient te zorgen voor een goede kwaliteit van zijn beroepsmatig

handelen.

III.4.1.2 Medeverantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het team

De psycholoog draagt medeverantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het

handelen van het team waarvan hij deel uitmaakt.

III.4.1.3 Adequate professionele en ethische normen

De psycholoog handelt in zijn beroepsuitoefening volgens adequate professionele

en ethische normen.

Hij handelt naar aanvaarde wetenschappelijke inzichten. Hij draagt naar vermogen

bij aan het ontwikkelen van dergelijke normen en standaarden in zijn

vakgebied.

29

III.4.2 Verantwoording

III.4.2.1 Afleggen van verantwoording

De psycholoog houdt van zijn professionele activiteiten op zodanige wijze aantekening

dat hij in staat is van zijn handelwijze verantwoording af te leggen aan

cliënten, vakgenoten en tuchtcolleges.

III.4.2.2 Medewerking aan behandeling van een klachtenprocedure

De psycholoog onttrekt zich niet aan de behandeling van een klachtenprocedure

als die tegen hem wordt ingesteld. Hij zal naar beste weten de vragen van de

Colleges beantwoorden en aan hun verzoeken voldoen.

III.4.3 Voorkomen van schade

III.4.3.1 Negatieve ervaringen

De psycholoog stelt de betrokkene met wie hij in direct contact treedt niet aan

negatieve ervaringen bloot tenzij dat noodzakelijk is voor het bereiken van het

doel van zijn beroepsmatig handelen en het de enige manier is waarop dat doel

kan worden bereikt. In dat geval tracht hij zoveel mogelijk de gevolgen van de

negatieve ervaringen voor de betrokkene te beperken of te neutraliseren.

III.4.3.2 Ingrijpende indirecte effecten van het beroepsmatig handelen

De psycholoog realiseert zich dat behalve de directe effecten van zijn beroepsmatig

handelen, ook ingrijpende indirecte effecten kunnen voordoen. Als zulks

zich voordoet handelt hij analoog aan bovenstaande bepaling.

III.4.4 Voorkomen van misbruik

III.4.4.1 Voorkomen van misbruik van resultaten

De psycholoog zorgt ervoor, voor zover dat in zijn mogelijkheden ligt, dat geen

misbruik wordt gemaakt van de resultaten van zijn beroepsmatig handelen.

III.4.5 Continuïteit van het beroepsmatig handelen

III.4.5.1 Continuïteit van de professionele relatie

De psycholoog is verantwoordelijk voor de continuïteit van de professionele

relatie. Indien nodig schakelt hij daarbij andere deskundigen in.

Als de psycholoog om welke reden dan ook genoodzaakt is een professionele

relatie voortijdig af te breken, zorgt hij er voor dat deze door een deskundige

vakgenoot kan worden voortgezet en is hij verantwoordelijk voor een adequate

overdracht.

30

III.4.5.2 Verantwoordelijkheid voortvloeiend uit de professionele relatie

De psycholoog geeft zich rekenschap van het feit dat na de formele beëindiging

van de professionele relatie zijn professionele verantwoordelijkheid ten opzichte

van de betrokkene blijft bestaan waar deze rechtstreeks voortvloeit uit de voorafgaande

professionele relatie.

III.4.5.3 Verantwoordelijkheid voor waarneming bij onvoorziene absentie

De psycholoog treft maatregelen om zich er van te verzekeren dat bij een

plotselinge, onvoorziene tijdelijke of blijvende absentie zijnerzijds, een of meer

vakgenoten zijn professionele werkzaamheden overnemen dan wel afronden.

III.4.6 De psycholoog en zijn werkomgeving

III.4.6.1 Verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van ondergeschikten

De psycholoog draagt verantwoordelijkheid voor de professionele en ethische

kwaliteit van degenen die onder zijn leiding meewerken aan de uitvoering van

zijn opdrachten. Als zij uit hun beroep of functie niet aan eigen beroepsethische

regels zijn onderworpen, wijst hij hen op de afgeleide verplichtingen

uit deze beroepscode, in het bijzonder op de geheimhoudingsverplichting.

Hij vergewist zich van de professionele en ethische kwaliteit van degenen die

hij bij zijn beroepsmatig handelen anderszins inschakelt.

III.4.6.2 Vrijheid om te kunnen handelen conform de beroepscode

De psycholoog zorgt er voor dat, voor zover relevant, een ieder in de omgeving

waar hij zijn beroepsmatig handelen uitoefent, op de hoogte is van de eisen die

de ‘Beroepscode voor psychologen’ aan hem stelt en verzekert zich van de nodige

vrijheid om te kunnen handelen naar die eisen.

III.4.6.3 Hulp en steun aan collega’s, studenten en supervisanten

De psycholoog verzekert zijn collega’s, studenten en supervisanten van de hulp

en steun die hij krachtens zijn deskundigheid en ervaring kan bieden, om hen

in staat te stellen tot professioneel en ethisch verantwoorde beroepsuitoefening.

Hij onthoudt zich van gedragingen die hen daarin kunnen schaden.

III.4.6.4 Collegiaal appèl

De psycholoog spreekt collega’s er op aan als hij meent dat deze in strijd met de bepalingen

van de beroepscode hebben gehandeld. Als blijkt dat een aangesproken collega

niet bereid is zijn handelen te verantwoorden in een collegiaal dispuut, dan wel volhardt

in het vermeende ethisch onjuiste handelen, dient de psycholoog een klacht

in bij de daartoe meest gerede instantie, indien de ernst van de overtreding daartoe

aanleiding geeft. Hij stelt de collega van het indienen van de klacht op de hoogte.

31

Deel 2

Reglement voor het Toezicht

Korte informatie over de klachtenprocedure 34

Reglement voor het Toezicht 35

1. Algemene Bepalingen 35

2. Klacht in eerste aanleg 38

3. Hoger beroep 43

33

Korte informatie over de klachtenprocedure

Het NIP, de beroepsvereniging van psychologen, kent twee verenigingstuchtrechtelijke

instanties: het College van Toezicht en het College van Beroep.

Beide Colleges nemen een onafhankelijke positie in binnen het NIP.

Wanneer u van mening bent dat een psycholoog, aangesloten bij het NIP,

onjuist heeft gehandeld (in strijd met de NIP-ethiek), kunt u hierover een klacht

indienen bij het College van Toezicht. Het College van Toezicht zal naar aanleiding

van de klacht een uitspraak doen. In het geval uw klacht gegrond wordt

verklaard kan het College van Toezicht aan de psycholoog een maatregel opleggen.

De maatregel kan inhouden een waarschuwing, een berisping, een schorsing

van het lidmaatschap gedurende ten hoogste twee jaar of ontzetting uit het

lidmaatschap van de vereniging. Het behoort niet tot de mogelijkheden van het

College van Toezicht een psycholoog te ontslaan uit zijn dienstbetrekking, de

klager een schadevergoeding toe te kennen ten laste van de psycholoog of een

heronderzoek te gelasten.

Van de uitspraak van het College van Toezicht kunt u of de aangeklaagde

psycholoog in beroep gaan bij het College van Beroep. De maatregelen die het

College van Beroep in dat geval aan de psycholoog kan opleggen zijn dezelfde

als bovengenoemde.

De volledige informatie met betrekking tot de klachtprocedure vindt u in het

volgende hoofstuk. Vanzelfsprekend kunt u zich bij een klachtenprocedure

laten bijstaan door een vertrouwenspersoon of een jurist, die u ook behulpzaam

kan zijn bij de formulering van uw klacht.

Voor verdere informatie kunt u zich wenden tot het NIP-bureau.

34

Reglement voor het Toezicht

Als bedoeld in artikel 25 van de Statuten van de Vereniging ‘Nederlands

Instituut van Psychologen’ (NIP)

1. Algemene Bepalingen

1.1 Taak van het College van Toezicht en het College van Beroep

1.1.1

De taken van het College van Toezicht en - in beroep - die van het College van

Beroep bestaan uit het behandelen van ontvangen klachten ten aanzien van

leden en buitengewone leden van de vereniging, het naar aanleiding daarvan

toetsen van de gedragingen van die leden en buitengewone leden aan de vastgestelde

regels voor de beroepsuitoefening als in artikel 3 sub g van de Statuten

van de vereniging bedoeld, het beslissen omtrent het opleggen van disciplinaire

maatregelen aan de hand van de uitkomst van de toetsing, alsmede het beslissen

omtrent vervallen verklaren van het lidmaatschap van leden bedoeld in artikel

4 sub 1, van de Statuten op de gronden in artikel 11, sub 4, van de Statuten

van de vereniging vermeld.

1.1.2

Indien het Hoofdbestuur van mening is dat naar aanleiding van een bepaalde

probleemstelling een uitspraak in het belang van de Beroepsethiek voor psychologen

gewenst is, kan het Hoofdbestuur een beslissing terzake van het College

van Beroep uitlokken. Het College van Beroep geeft in eerste en laatste instantie

een beslissing; een zodanige beslissing brengt aan geen der in de probleemstelling

betrokken psychologen enig nadeel toe.

1.2 Samenstelling en wijze van benoeming der Colleges

1.2.1

Het College van Toezicht bestaat uit een door het Hoofdbestuur vast te stellen

aantal leden dat minimaal negen dient te zijn. Met uitzondering van de voorzitter,

de plaatsvervangend voorzitter(s) en de secretaris(sen), die tenminste de

hoedanigheid van meester in de rechten dienen te bezitten, zijn de leden lid

van de vereniging.

35

1.2.2

De leden van het College van Toezicht worden benoemd door de ledenvergadering

van de vereniging. Met uitzondering van de voorzitter, de plaatsvervangend

voorzitter(s) en de secretaris(sen) worden zij benoemd voor de tijd van vier jaar,

welke termijn maximaal twee maal verlengd kan worden. De termijn wordt

niet verlengd indien het lid vier jaar of langer niet meer als psycholoog werkzaam

is, dan wel indien er binnen het College van Toezicht ernstige bezwaren tegen

diens functioneren bestaan.

1.2.3

De voorzitter, de plaatsvervangend voorzitter(s) en de secretaris(sen) worden

door de ledenvergadering van de vereniging in die functies benoemd.

1.2.4

Tenminste één maand voor de ledenvergadering waarin een of meer leden van

het College van Toezicht zullen worden benoemd, doet het Hoofdbestuur aan

de leden een schriftelijke voordracht toekomen, vermeldende tenminste de naam

van één kandidaat voor elke vacature.

1.2.5

Tot acht dagen voor de ledenvergadering waarin de benoeming zal plaatsvinden,

kan een voordracht door de leden worden aangevuld. Deze aanvulling dient

schriftelijk te worden ingediend door tenminste drie leden van de vereniging,

waarbij een verklaring van de door hen gestelde kandidaat of kandidaten dient

te worden gevoegd, dat in de kandidaatstelling wordt bewilligd.

1.2.6

Het Hoofdbestuur doet onverwijld aan de leden van de vereniging schriftelijk

opgave van de gestelde tegenkandidaten.

1.2.7

Het lidmaatschap van het College van Toezicht is onverenigbaar met het lidmaatschap

van het Hoofdbestuur, van het College van Beroep, van de Raad van

Advies in Beroepsethische Zaken en van de besturen van de Sectoren en Secties

der vereniging.

1.2.8

Het Hoofdbestuur doet onverwijld aan de leden van de vereniging schriftelijk

opgave van de gestelde tegenkandidaten.

36

1.2.9

Het College van Toezicht kan uit zijn midden een of meer kamers samenstellen.

1.2.10

Een kamer van het College van Toezicht bestaat uit minimaal drie leden van

dit College.

1.2.11

Een kamer wordt voorgezeten door de voorzitter of een plaatsvervangend

voorzitter.

1.2.12

1. Het Hoofdbestuur kan teneinde een secretaris van het College van Toezicht

in diens ambtsbezigheden bij te staan, respectievelijk te vervangen, op voordracht

van het College een of meer adjunct-secretaris(sen), geen lid zijnde

van de vereniging, aanstellen.

2. Een adjunct-secretaris van het College van Toezicht dient de hoedanigheid

van meester in de rechten te bezitten.

3. Een adjunct-secretaris woont, tenzij de voorzitter anders bepaalt, de zittingen

van het College van Toezicht, ook die in de raadkamer, bij: hij heeft

terzake van de beslissingen geen stem.

1.2.13

Het College van Beroep bestaat uit een door het Hoofdbestuur vast te stellen

aantal leden dat minimaal zeven dient te zijn. Met uitzondering van de voorzitter,

de plaatsvervangend voorzitter(s) en de secretaris, die de hoedanigheid van

meester in de rechten dienen te bezitten, zijn de leden lid van de vereniging.

Op het College van Beroep zijn voor wat de benoeming, zittingsperiode, en

kandidaatstelling der leden betreft, voor zover mogelijk, de artikelen 1.2.2 t/m

1.2.6 van dit reglement van overeenkomstige toepassing.

Het lidmaatschap van het College van Beroep is onverenigbaar met het lidmaatschap

van: het Hoofdbestuur van de vereniging, het College van Toezicht,

de Raad van Advies in Beroepsethische Zaken en van de besturen van Sectoren

en Secties der vereniging.

1.2.14

1. Het Hoofdbestuur kan teneinde de secretaris van het College van Beroep in

diens ambtsbezigheden bij te staan, respectievelijk te vervangen, op voordracht

van het College een of meer adjunct-secretaris(sen), geen lid zijnde van de

vereniging, aanstellen.

37

2. Een adjunct-secretaris van het College van Beroep dient de hoedanigheid

van meester in de rechten te bezitten.

3. Een adjunct-secretaris woont, tenzij de voorzitter anders bepaalt, de zittingen

van het College van Beroep, ook die in de raadkamer, bij: hij heeft terzake

van de beslissingen geen stem.

1.2.15

De onkosten van de leden van de Colleges in de uitoefening van hun functie

gemaakt, worden door de vereniging vergoed.

2. Klacht in eerste aanleg

2.1 Indienen van een klacht

2.1.1

Klachten dienen schriftelijk per aangetekend schrijven te worden ingediend bij

de secretaris van het College van Toezicht. Het College van Toezicht kiest voor

het indienen van de klacht formeel domicilie op het NIP-bureau. Het College

van Toezicht kan gebruik maken van een postadres.

Het College van Toezicht bepaalt het aantal exemplaren van de klacht en eventuele

bijlagen, dat moet worden ingediend.

2.1.2

Het klachtschrift dient te bevatten:

a. naam, adres en woonplaats van de klager;

b. naam en woonplaats, dan wel werkadres, van de aangeklaagde;

c. de klacht en de gronden waar deze op berust.

2.1.3

Het College van Toezicht neemt geen klacht in behandeling als de klager daarbij

geen belang heeft, tenzij naar het oordeel van het College behandeling van de

klacht in het belang is van de psychologie of de psychologiebeoefening.

2.1.4

Het College van Toezicht neemt geen anonieme klachten in behandeling.

2.1.5

Het College van Toezicht neemt geen klacht in behandeling waarover het reeds

eerder uitspraak heeft gedaan.

38

2.1.6

Het College van Toezicht kan indien de klacht kennelijk ongegrond, danwel van

onbeduidende aard is bepalen, dat deze niet in behandeling wordt genomen.

2.1.7

Indien een klacht in behandeling wordt genomen, doet de secretaris daarvan

mededeling aan de aangeklaagde en aan de klager.

Indien een klacht niet in behandeling wordt genomen, doet de secretaris daarvan

mededeling aan de indiener van de klacht. Van een beslissing bedoeld in artikel

2.1.6 doet de secretaris mededeling aan het Hoofdbestuur.

2.2 Vooronderzoek

2.2.1

Een of meer leden van het College van Toezicht kunnen door de voorzitter van

het College aangewezen worden teneinde een vooronderzoek in te stellen naar

aanleiding van de klacht.

2.2.2

De leden die het vooronderzoek hebben verricht kunnen niet meer aan de verdere

behandeling van de klacht deelnemen.

2.2.3

Het College van Toezicht is bevoegd de gronden waarop de klacht berust

ambtshalve aan te vullen.

2.3 Behandeling ter terechtzitting

2.3.1

De voorzitter kan een kamer aanwijzen die de klacht in behandeling zal nemen.

2.3.2

Aan de behandeling van een klacht wordt op straffe van nietigheid deelgenomen

door tenminste vier leden van het College van Toezicht.

2.3.3

Leden van het College van Toezicht zullen zich van het deelnemen aan de

behandeling van een klacht onthouden, indien zij behoren tot de bloed- en

aanverwanten in de rechte linie van de aangeklaagde of tot deze bestaan in de

zijlinie in de tweede graad van bloedverwantschap of zwagerschap, of zijn

39

gehuwd of gehuwd geweest met de aangeklaagde en in het algemeen indien

er naar hun oordeel onverenigbaarheid bestaat.

2.3.4

Een klacht tegen of ingediend door een lid van het College van Toezicht heeft

tot gevolg dat dit lid zich van de behandeling van de zaak dient te onthouden.

2.3.5

Het College van Toezicht stelt aangeklaagde in de gelegenheid schriftelijk op

het klachtschrift te reageren. Indien het verweerschrift van aangeklaagde daartoe

aanleiding geeft kan het College van Toezicht klager en aangeklaagde daarna

nog de gelegenheid geven schriftelijk van repliek, respectievelijk dupliek te dienen.

Het College van Toezicht bepaalt het aantal exemplaren van het verweerschrift,

de repliek, de dupliek en eventuele bijlagen, dat moet worden ingediend.

Alle door een partij ingediende relevante stukken worden in afschrift aan de

andere partij gezonden.

2.3.6

Indien het College van Toezicht na de wisseling van de in het vorige artikel

genoemde stukken van oordeel is dat de klacht mondelinge behandeling

behoeft of indien klager hetzij aangeklaagde de wens daartoe te kennen geeft,

roept het College van Toezicht zowel klager als aangeklaagde op ter zitting van

het College te verschijnen, om naar aanleiding van de klacht te worden gehoord.

Klager en aangeklaagde zijn bevoegd zich ter zitting door een raadsman te laten

bijstaan en/of zich door een wettelijk vertegenwoordiger of een bijzonder

gevolmachtigde te laten vertegenwoordigen. Klager, aangeklaagde en hun

respectieve raadslieden worden in de gelegenheid gesteld tijdig van alle op de

klacht betrekking hebbende gegevens kennis te nemen.

2.3.7

Indien klager en/of aangeklaagde zich ter zitting wil laten bijstaan danwel

vertegenwoordigen door een raadsman, dient hij dit uiterlijk drie weken voor

de vastgestelde zitting schriftelijk aan het College van Toezicht mede te delen

onder vermelding van naam en hoedanigheid van de raadsman. Indien een der

partijen een raadsman heeft aangemeld en de andere partij hiervan kennis

neemt op een moment, dat de termijn tot de zitting reeds minder is dan drie

weken, dan heeft de laatstgenoemde partij het recht alsnog onverwijld een

raadsman aan te melden aan het College van Toezicht.

40

2.3.8

Op verzoek van klager of aangeklaagde of ambtshalve kan het College van

Toezicht inlichtingen winnen en voor het verkrijgen van inlichtingen getuigen

en deskundigen horen. Leden van de vereniging zijn verplicht, indien zij worden

opgeroepen om als getuige of deskundige inlichtingen te verstrekken,ter zitting

van het College van Toezicht te verschijnen en de gevraagde inlichtingen te

verschaffen. Getuigen en deskundigen zullen zich kunnen verschonen, indien

zij behoren tot de bloed- en aanverwanten in de rechte linie van de aangeklaagde

of tot deze bestaan in de zijlinie in de tweede graad van bloedverwantschap

of zwagerschap of gehuwd zijn of gehuwd geweest zijn met aangeklaagde.

Eveneens kunnen zij zich verschonen indien zij uit hoofde van hun stand, beroep

of betrekking tot geheimhouding zijn verplicht.

2.3.9

De zittingen van het College van Toezicht zijn als regel niet openbaar, tenzij

het College anders beslist. De leden van het College van Toezicht en de adjunctsecretaris(

sen) zijn gehouden tot geheimhouding van de door hen behandelde

zaken. De stukken op de behandeling van klachten betrekking hebbend, zijn

geheim en uitsluitend ter inzage van leden van het College van Toezicht en de

adjunct-secretaris(sen), voorzover in dit reglement niet anders is bepaald.

2.4 Maatregelen

2.4.1

Het College van Toezicht zal de volgende disciplinaire maatregelen kunnen

opleggen ten aanzien van leden bedoeld in artikel 4 sub 1 van de Statuten van

de vereniging in geval zij zich hebben gedragen in strijd met vastgestelde regels

voor de beroepsuitoefening, als in artikel 3 sub g van de Statuten bedoeld:

a. waarschuwing;

b. berisping;

c. schorsing in het lidmaatschap der vereniging gedurende ten hoogste twee

jaar op grond van het bepaalde in artikel 10 van de Statuten, al dan niet

gecombineerd met een van de maatregelen onder a. en b. genoemd;

d. ontzetting uit het lidmaatschap van de vereniging op grond van het bepaalde

in artikel 11 lid 4 van de Statuten.

2.4.2

Het College van Toezicht kan bij een beslissing voorts bepalen, dat de door hem uitgesproken

disciplinaire maatregel eerst zal ingaan indien de betrokkene zich voor

het einde van een bij de betreffende beslissing te bepalen proeftijd schuldig heeft

gemaakt aan een handeling, die tot een disciplinaire maatregel als vorenbedoeld

41

aanleiding zou kunnen geven, dan wel indien één of meer bijzondere voorwaarden, die

door het College van Toezicht bij zijn beslissing zijn gesteld, niet zijn nagekomen.

2.4.3

Bij de beslissingen, houdende oplegging van een of meer maatregelen als in

artikel 2.4.1 omschreven, kan het College van Toezicht bepalen dat de

betreffende beslissing met gronden waarop zij berust alsmede met vermelding

van de naam van de aangeklaagde aan alle leden van de vereniging schriftelijk

worden medegedeeld, zulks onder vermelding van de vorm waarin genoemde

informatieverstrekking aan de leden geschiedt.

2.4.4

Het Hoofdbestuur van de vereniging draagt zorg voor de schriftelijke mededeling,

als bedoeld in artikel 2.4.3 van dit reglement.

2.4.5

Vervallenverklaring van het lidmaatschap der vereniging gaat eerst in en disciplinaire

maatregelen zijn eerst van kracht wanneer de termijn als bedoeld in artikel

3.1.1 is verstreken en binnen die termijn geen hoger beroep is ingesteld.

De schriftelijke mededeling, als in artikel 2.4.3 van dit reglement bedoeld, kan

niet geschieden voordat de desbetreffende beslissing onherroepelijk is geworden

in de zin van de eerste zin van dit artikel.

2.5 Uitspraak

2.5.1

De beslissingen van het College van Toezicht worden genomen met meerderheid

van stemmen en zijn met redenen omkleed. Bij het staken van de stemmen

beslist de voorzitter.

2.5.2

De secretaris van het College van Toezicht zendt per aangetekend schrijven van

een uitspraak van het College een afschrift aan:

a. de aangeklaagde;

b. de klager;

c. het Hoofdbestuur van de vereniging.

42

3. Hoger beroep

3.1 Algemene bepalingen

3.1.1

Bij het College van Beroep kan hoger beroep worden ingesteld van een uitspraak

van het College van Toezicht alsmede tegen een beslissing als bedoeld in artikel

2.1.6 door klager, aangeklaagde en het Hoofdbestuur der vereniging gedurende

twee maanden na de dag van verzending van het in artikel 2.5.2 bedoeld afschrift.

3.2 Indienen van het beroepschrift

3.2.1

Het hoger beroep wordt schriftelijk, per aangetekend schrijven, ingediend bij

secretaris van het College van Beroep. Het College van Beroep kiest voor het

indienen van de klacht formeel domicilie op het NIP-bureau. Het College van

Beroep kan gebruik maken van een postadres.

De secretaris van het College van Beroep geeft van het instellen van het hoger

beroep kennis aan het College van Toezicht, met uitnodiging tot toezending

aan het College van Beroep van alle op de zaak betrekking hebbende stukken.

3.2.2

Het beroepsschrift bevat:

a. naam, adres en woonplaats van degene, die beroep aantekent;

b. kopie van de uitspraak van het College van Toezicht waartegen beroep

wordt aangetekend;

c. de gronden waar het beroep op berust.

3.3 Behandeling ter terechtzitting en uitspraak

3.3.1

De artikelen 2.2.3, 2.3.2 t/m 2.3.9 en 2.5.1. zijn van overeenkomstige toepassing

ten aanzien van de behandeling van het hoger beroep door het College van

Beroep.

Het College van Beroep kan het College van Toezicht uitnodigen nadere

inlichtingen te verschaffen.

3.3.2

Het College van Beroep kan in hoger beroep:

a. de uitspraak of de beslissing als bedoeld in artikel 2.1.6 van het College van Toezicht

bevestigen, al dan niet met verbetering van de gronden waarop deze steunt;

43

b. de uitspraak van het College van Toezicht wijzigen danwel vernietigen en

doen, wat ingevolge het bepaalde in artikel 2.4.1 t/m 2.4.3 van dit reglement

het College van Toezicht zou hebben kunnen doen.

c. de beslissing als bedoeld in artikel 2.1.6 vernietigen en de klacht ter behandeling

terugverwijzen naar het College van Toezicht.

3.3.3

De secretaris van het College van Beroep zendt van een uitspraak van het

College per aangetekend schrijven een afschrift aan:

a. de aangeklaagde;

b. de klager;

c. het Hoofdbestuur van de vereniging;

d. het College van Toezicht.

3.3.4

Het Hoofdbestuur van de vereniging draagt zorg voor de schriftelijke mededeling,

als bedoeld in artikel 2.4.3 van dit reglement.

4. Publicatie

4.1.1

De uitspraken van het College van Toezicht en het College van Beroep kunnen,

ter beoordeling en onder verantwoordelijkheid van het bestuur van de vereniging,

geanonimiseerd worden gepubliceerd in het blad van de vereniging.

Aldus vastgesteld door de ledenvergadering op 18 november 1977, in werking

getreden op 1 juli 1978.

Gewijzigd door de ledenvergadering op 10 juni 1982, in werking getreden op

1 oktober 1982.

Gewijzigd door de ledenvergadering op 31 mei 1985, in werking getreden op

31 mei 1985.

Gewijzigd door de ledenvergadering op 24 juni 1988, in werking getreden op

24 juni 1988.

Gewijzigd door de ledenvergadering op 23 juni 1989, in werking getreden op

23 juni 1989.

Gewijzigd door de ledenvergadering op 29 oktober 1992, in werking getreden

op 29 oktober 1992.

Gewijzigd door de ledenvergadering op 24 oktober 1997, in werking getreden

op 24 oktober 1997.

Gewijzigd door de ledenvergadering op 26 juni 1998, in werking getreden op

1 november 1998.

44

Deel 3

Overige informatie

Samenstelling Raad van Advies in Beroepsethische Zaken,

College van Toezicht en College van Beroep 46

Het NIP 48

45

Samenstelling Raad van Advies in

Beroepsethische Zaken, College van Toezicht

en College van Beroep (per november 2000)

Raad van Advies in Beroepsethische Zaken

Drs. C.J. Koene, voorzitter

Mw.mr J.J. Bravenboer, secretaris

Drs. J.L.J. Deterd Oude Weme (sectie Psychologen in Academische Ziekenhuizen)

Mw.dr. S.M.J. van Hekken (sector Jeugd)

Dr. F.A.M.M. Koenraadt (sectie Forensische Psychologie)

Drs. J.E.E.A. Mulder (sector Arbeid & Organisatie)

Drs. K. Vegter (sectie Zorg voor mensen met een verstandelijke handicap)

Drs. R. van der Woude (sector Jeugd)

College van Toezicht

Mr J.P. Fokker, voorzitter

Mr J.A.J. Peeters, plaatsvervangend voorzitter

Mw.mr D.J. Markx, plaatsvervangend voorzitter

Mw.mr R.A. Hopster-Arendsen, plaatsvervangend voorzitter

Mw.mr T.A. Leenhouts-Strijker, secretaris

Mw.mr W.Th. Tideman, secretaris

Mw.drs. C.G.I. Asscher-Sonius, lid

Drs. S. Homminga, lid

Dr. K.A. Soudijn, lid

Drs. M.E.H. Tillema, lid

Mw.drs. B.M. Vermeulen-Ter Mors, lid

Drs. Th. K. Westerduin, lid

Mw. drs. J.H. Wippoo, lid

College van Beroep

Mr C.J.G. Bleichrodt, voorzitter

Mr H.F.M. Hofhuis, plaatvervangend voorzitter

Mr drs. F.J. van Woerden, secretaris

Prof.dr. J. van den Bout, lid

Drs. P.M. de Groot, lid

Prof.dr. G. Lang, lid

Drs. W.I. Lucassen, lid

46

Drs. L.J.M. Timmermans, lid

Drs. J. Verdam, lid

Mw.drs. M.E. de Weerdt, lid

47

Het NIP

Algemeen

Het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) is de landelijke beroepsvereniging

van psychologen. De organisatie waarin degenen die beroepsmatig de

psychologie beoefenen zijn verenigd (ruim 8500 leden). De vereniging werd op

26 september 1938 opgericht onder de naam: Nederlandsch Instituut van

Praktizeerende Psychologen (NIPP). Sinds 1968 draagt zij de naam Nederlands

Instituut van Psychologen.

De vereniging stelt zich ten doel de beoefening van de psychologie te bevorderen

en daarbij zowel in maatschappelijke als in wetenschappelijke zin de

beroepsbelangen van de gekwalificeerde psychologen te dienen.

Lidmaatschap

Tot het gewoon lidmaatschap van de vereniging kunnen slechts worden toegelaten

personen die:

1. a. aan een universiteit binnen het Koninkrijk het doctoraalexamen

psychologie of:

b. een daaraan gelijkwaardig examen aan een buitenlandse universiteit,

en die:

2. een schriftelijke verklaring volgens vastgesteld model ter uitvoering van het

gestelde in artikel 3 sub g van de statuten naar waarheid ingevuld en ondertekend

bij het hoofdbestuur hebben ingediend.

Als student-lid der vereniging wordt toegelaten degene die:

1. ingeschreven staan als student aan een door de Nederlandse overheid erkende

universiteit in de studierichting psychologie en zich voorbereiden op het

doctoraalexamen psychologie en

2. de NIP-beroepsethiek onderschrijft.

Titelbescherming

Degene die het doctoraalexamen in de psychologie heeft behaald, is gerechtigd

de titel doctorandus te voeren. Vanaf januari 1994 kent het NIP een regeling

voor de toekenning van de titel PSYCHOLOOG NIP. Informatie hierover is te verkrijgen

bij het NIP-bureau.

48

NIP-activiteiten

Kwaliteitsbewaking

• bescherming titel PSYCHOLOOG NIP

• registratie als klinisch psycholoog

• basisaantekening psychodiagnostiek (per 1 januari 1994)

• actie tegen beunhazerij

• beroepsethiek en klachteninstantie

Professionele ondersteuning

• advies bij beroepsethische vragen

• informatie en advies over computergebruik

• ondersteuning bij testconstructie en testgebruik

• ondersteuning door psychologisch-pedagogisch assistent met het

LOI-diploma

Belangenbehartiging

• juridische adviezen

• salarisrichtlijnen

• individuele rechtsbijstand

• collectieve belangenbehartiging (fusies, ondernemingsraden)

• semi-collectieve belangenbehartiging (CAO’s, functiewaardering, politieke

lobby)

Werkgelegenheid

• sollicitatiecursussen

• meer kans op werk door de NIP-registraties

• discussiebijdragen in De Psycholoog

• ontwikkeling van nieuwe werkvelden

• werkgelegenheidsconferenties

Bijeenkomsten

• het tweejaarlijkse Nederlands Psychologencongres

• conferenties

• studie- en themadagen

• bedrijfs- en instellingsbezoeken

49

• lezingen, workshops, cursussen

• contacten met collega’s

Publicaties

• het vak- en verenigingsblad De Psycholoog

• het kwartaalblad Psychologie en Computers

• de Documentatie van Tests en Testresearch en de losbladige aanvullingen

• de reeks ‘Publicaties van het NIP’

• de Beroepsethiek voor psychologen

• informatieve folders, brochures, pockets, boeken

Voorlichting

• aan psychologen

• aan het publiek

• aan organisaties

• aan de pers

50

Deel 4

Index bij deel 1 Beroepscode

Trefwoord Artikel

Aangaan van de professionele III.1.1.2; III.1.3.9;

relatie III.2.3.1; III.2.3.2; III.2.3.3

Aanvaarden van opdrachten III.1.1.2; III.1.1.5

III.1.2.5; III.1.3.3

Aanvang van de professionele III.1.1.2; III.2.3.3

relatie

Aanvulling op gegevens III.2.5.8; III.2.7.4

Absentie; - waarneming bij III.4.5.3

onvoorziene

Afgeleide verplichtingen III.4.6.1

Afschrift III.2.3.4; III.2.5.4;

III.2.5.7; III.2.7.2

Afwijken van de beroepscode I.1.4.1; I.1.4.2; I.1.4.4

Algemeen respect III.2.1

Algemene bepaling I.1.3

Algemene voorwaarden III.1.2.5

Alternatieve theorieën; - verklaringen III.1.2.6

Anderen ➝ derden III.2.3.4; III.2.4.2;

III.2.6.1; III.2.6.2;

III.2.6.4; III.2.6.5;

III.2.7.2; III.2.7.3

Autonomie en zelfbeschikking II.1.1.2; III.2.2

Beëindiging van de III.1.1.3; III.1.3.8; III.2.4.1;

professionele relatie III.2.5.9; III.4.5.2

Begin van de professionele I.1.4.5; III.1.1.2; III.1.2.5;

relatie III.2.2.1

Begrippen; - definities van I.1.2

Belangen I.1.2.2; I.1.4.2.; I.1.5.1;

I.1.2; I.1.5.3; I.1.5.4;

III.1.3.2; III.1.3.4;

III.1.3.5; III.1.3.8

- afweging I.1.4.2

- verstrengeling III.1.3.5

51

➝ = zie (ook)

Beperkingen; professionele en III.3.3.1

persoonlijke

methoden; III.2.3.4; III.2.7.7;

resultaten, III.3.2.2; III.3.3.4

uitspraken

zelfbeschikking III.2.2.2

van de cliënt

Beroepscode; afwijking van I.1.4.1; I.1.4.2; I.1.4.4

Beroepsethisch(e); - dilemma Preambule; I.1.4.1; I.1.4.2

- toetsing Preambule; III.4.2.1;

III.4.2.2; III.4.6.4

Beroepsmatig handelen II.4; III.1.1.5; III.1.2.1;

III.1.3.5; III.2.1.2;

III.2.2.1; III.2.3.4;

III.2.4.1; III.3.1.1;

III.3.1.2.; III.3.3

- toetsing van III.3.5; III.4.2.1; III.4.2.2

Betrokkene I.1.2.2

Betrouwbaarheid III.1.1

Bewaren I.1.2.8; I.1.2.10; III.2.4;

III.2.5.3; III.2.5.5;

III.2.5.9;III.2.5.10

- van een op naam III.2.5.9

gesteld dossier

Bijzondere; - omstandigheden I.1.4

- wettelijke III.3.1.3

bepalingen

Blokkeren van rapportage III.2.3.4; III.2.7.5; III.2.7.6

Broer I.1.5.3

Bronvermelding III.1.2.7

Cliënt I.1.2.4

Cliëntsysteem I.1.2.5; III.1.3.2; III.2.3.3;

III.2.5.3; III.2.7.6

- inzage- en III.2.7.6

blokkeringsrecht

Collega Preambule; I.1.2.2;

III.1.1.1;

III.4.6.3; III.4.6.4

Conclusies III.2.7.8; III.3.3.4

Consulteren van collega’s Preambule; I.1.4.1; I.1.4.2

52

Continuïteit; - van het beroeps- III.4.5

matig handelen

- van de profes- III.4.5.1

sionele relatie

Correctie van gegevens III.2.3.4; III.2.5.8; III.2.7.4

Curator I.1.2.7

Derden III.2.3.4; III.2.4.2;

III.2.6.1; III.2.6.2;

III.2.6.4; III.2.6.5;

III.2.7.2; III.2.7.3

Deskundige(n) I.1.4.2; III.2.5.6; III.3.3.6;

III.4.5.1

Deskundigheid II.1.1.3; III.1.2.2, III.3,

III.3.2.1; III.3.3.1;

III.3.3.2; III.4.6.3

Dilemma Preambule; I.1.4.1; I.1.4.2

Discriminatie III.2.1.3

Disfunctioneren III.3.3.6; III.3.3.7

Doel; - van het weten- III.2.6.4

schappelijk onderzoek

- van het beroeps- III.2.1.2; III.4.3.1

matig handelen

- van het dossier III.2.5.8; III.2.5.9

- van de profes- III.2.3.3; III.2.3.4; III.2.5.1

sionele relatie

- van de opdracht III.2.7.1; III.2.7.7

- van de rapportage III.2.7.4; III.2.7.6; III.2.7.8

Doeltreffende en doelmatige III.3.2.2

methoden

Doorbreken; - van de geheim- III.2.4.3; III.2.4.5; III.2.4.6

houding

- van de geheimhouding

bij gevaar III.2.4.3

Dossier I.1.2.8; III.2.5

- betreffende een III.2.5.3

cliëntsysteem

- gegevens over III.2.5.2

andere personen

53

- onderdelen m.b.t. III.2.5.4

meerdere personen

➝ gegevens

Duidelijkheid II.1.1.1

Echtgenoot I.1.5.3

Eerlijkheid III.1.2

Ervaring III.1.2.3

- van de psycholoog II.1.1.3; III.1.2.3; III.3.3.3;

III.4.6.3

- van de cliënt III.2.1.1; III.4.3.1

Ethisch bewustzijn Inleiding; Preambule;

III.1.1.2; III.3.1; III.3.1.1;

III.3.1.2

Ethische discussie Inleiding, III.4.6.4

- en professionele Inleiding; III.4.1.3;

normen III.4.6.1

Externe opdrachtgever I.1.4.5; III.2.2.2; III.2.3.1;

III.2.3.3; III.2.4.2;

III.2.5.10; III.2.7.5

Financiële voorwaarden III.1.2.5

Gegevens I.1.2.8; I.1.2.10; III.1.2.8;

III.2.3.4; III.2.4.1;

III.2.4.7; III.2.5; III.2.6.5;

III.2.7.4; III.2.7.7

- voor publicaties, III.2.6.5

supervisie, etc

Gegevensverstrekking III.2.5.7; III.2.6

- aan derden III.2.6.1; III.2.6.2

- in een interdisci- III.2.6.3

plinair team

- voor wetenschap- III.2.6.4

pelijk onderzoek

Geheimhouding ➝ vertrouwelijkheid III.2.4.1

- bij rapportage III.2.4.2

- doorbreken van III.2.4.3; III.2.4.5; III.2.4.6

- bij gevaar voor III.2.4.3

personen

- reikwijdte van het III.2.4.6

doorbreken van

54

Grenzen; - van de eigen II.1.1.3; III.3.3.2

deskundigheid

- van het beroeps- III.3.3

matig handelen

Hulp en steun aan collega’s, III.4.6.3

etc.

Indirecte effecten van het III.4.3.2

beroepsmatig handelen

Informatie; - en instemming III.2.3

- over het doorbreken III.2.4.4

van vertrouwelijkheid

- aan beide ouders I.1.5.2

- bij professionele III.2.3.6

activiteiten in

ruimere zin

- over alternatieve III.1.2.6

theorieën etc.

- over aanvaarden III.1.2.5

van opdrachten

- inhoud van de III.2.3.4

dezelfde

- voor opdrachtgever III.2.3.3

en cliënt

Instemming III.2.3; III.2.3.6

Integriteit II.1.1.1; III.1

Interdisciplinair team; - samenwerking III.2.6.3

Intervisie III.2.6.5; III.3.1.2

Inzage III.2.3.4; III.2.5.2; III.

2.5.3; III.2.5.4; III.2.7.2

- en afschrift van III.2.5.7

het dossier

- en blokkerings- III.2.5.3; III.2.7.6

recht bij cliëntsysteem

- voorafgaand aan III.2.7.2

de rapportage

Kennis, inzicht en ervaring III.2.1.2

van betrokkene

Kind I.1.5.1; I.1.5.2.; I.1.5.3,

I.1.5.4

55

Klachtenprocedure; - medewerking aan ~ Preambule; III.4.2.3

Kritische reflectie III.3.1.2

Kwalificatie III.1.2.3 ; III.3.3.3

Kwaliteit Inleiding; Preambule; I.1.2.8

- van het beroeps- III.4.1.1; III.4.1.2

matig handelen

- van ondergeschikten III.4.6.1

Levensgezel I.1.5.3

Lichamelijke integriteit van III.2.1.2

betrokkene

Medeverantwoordelijkheid III.4.1.2

Meerderjarige wilsonbekwame I.1.5.3

cliënt

Meervoudige rollen; - vermijden van III.1.3.1

Mentor I.1.2.7

Methoden II.1.1.3; III.2.3.4; III.3.2.2;

III.3.3.3

Minderjarige cliënt I.1.5.1

Misbruik II.1.1.4; III.1.2.2; III.2.7.8;

III.4.4.1

- voorkomen van III.4.4

Misleiding III.1.2.1

Mondelinge rapportage III.2.7.3

aan derden

Negatieve ervaringen III.4.3.1

Non-discriminatie III.2.1.3

Onafhankelijkheid en III.1.1.5

objectiviteit

Onderwijs, onderwijs- II.1.1.1; III.2.6.5

doeleinden

Onderzoeksgegevens III.1.2.8

Ongerechtvaardigde III.1.2.4

verwachtingen

Onverenigbare; - code-artikelen I.1.4.1

- opdrachten III.1.3.3

- belangen; III.1.3.2

onderkennen van

Onvoorziene absentie; - onder- III.4.5.3

waarneming bij

56

Opleiding II.1.1.3; III.1.2.3; III.3.3.3

Ouders I.1.5.1; I.1.5.2.; I.1.5.3,

I.1.5.4

Overleg over de professionele III.2.3.5

relatie

Persoonlijke; - beperkingen III.3.3.1; III.3.3.6; III.3.3.7

- belangen III.1.3.5

- relatie met cliënten III.1.3.6; III.1.3.9

- relatie na het III.1.3.9

beëindigen ...

Plagiaat III.1.2.7

Privacy ➝ vertrouwelijkheid

Procedure; klachten Inleiding; III.4.2.2

Professionele; - beperkingen II.1.1.3; III.3.3.1; III.3.3.6;

III.3.3.7

- deskundigheid III.3.2.1

- en ethische normen III.4.1.3

- relatie I.1.2.3

- doel van III.2.3.2; III.2.3.4;

III.2.3.5; III.2.5.1; III.3.2.2

- stadium van Inleiding; III.2.3.1

- begin van I.1.4.5; III.1.1.2; III.1.2.5;

III.2.2.1; III.4.5.2

- einde van III.1.1.3; III.1.3.8;

III.1.3.9; III.2.2.1;

III.2.4.1; III.2.5.9;

III.2.5.10; III.4.5.2

- wijzigingen in III.2.4.4; III.2.4.5; III.2.5.6

- verantwoording III.3.3.5

Psychische integriteit van III.2.1.2

betrokkene

Publicaties III.1.2.7

Rapportage III.2.7

Relevante; - gegevens III.1.2.8.; III.2.4.2;

III.2.5.1; III.2.6.1; III.2.7.7

- gegevens in rap- III.2.7.7

portages en

verklaringen

- conclusies III.3.3.4

57

Respect II.1.1.2; III.2

Rolintegriteit III.1.3

Rol, rolverwarring, Inleiding; II.1.1.1; III.1.3.1;

rolvermenging III.1.3.4

Samenhang van de code I.1.1.1

Schade; - voorkomen van III.4.3

Schriftelijke rapportage III.2.7.1

Seksuele; - gedragingen ten III.1.3.7

opzichte van de

cliënt

- relatie met de III.1.3.6 ; III.1.3.9

cliënt

Specifieke wettelijke regels I.1.4.4

Stadium van de professionele Inleiding

relatie

Statistiek III.2.6.4

Strijdigheid met de belangen I.1.5.4

van de cliënt

Studenten; - hulp en steun aan III.4.6.3

Supervisanten; - hulp en steun aan III.4.6.3

Supervisie III.2.6.5

Titels III.1.2.3

Toegang tot het dossier III.2.5.5

Toegankelijkheid van het III.2.5.6

dossier

Toestemming III.2.3.1; III.2.5.5;

III.2.5.7; III.2.6.1;

III.2.6.2; III.2.6.3; III.2.6.4

Toetsing van het beroepsmatig Preambule, III.4.2.1;

handelen III.4.2.2

Uitzonderingsbepalingen; - toepassen van I.1.4.3

Vakbekwaamheid III.3.2

Verantwoorde beroeps- Inleiding; III.3.3.6;

uitoefening III.3.3.7; III.4.6.3

Verantwoordelijkheid II.1.1.4 ; III.4

- na beëindiging III.1.3.8 ; III.4.5.2

van de professionele

relatie

58

Verantwoording III.4.2

Verbetering van gegevens III.2.3.4; III.2.5.8; III.2.7.4

Vermelden van opleiding, III.1.2.3

kwalificaties, titels etc.

Vermengen van rollen III.1.3.4

vermijden

Verminderd vermogen tot III.3.3.6; III.3.3.7

beroepsuitoefening

Vernietiging van het dossier; III.2.5.9

- recht op III.2.5.10

Verschoningsrecht III.2.4.6

Vertegenwoordiging van de I.1.5

cliënt

Vertrouwelijkheid II.1.1.2; III.1.3.3; III.2.4;

III.2.5.2; III.2.5.3 ;

III.2.5.4; III.2.5.5; III.2.7.6

Vertrouwen in de psychologie III.1.1.1

Verwijdering van gegevens III.2.3.4; III.2.5.8; III.2.7.4

Voorkomen van misleiding III.1.2.1

Voortzetten van de III.1.1.2 ; III.2.3.1;

professionele relatie III.2.3.2

Voorwaarden, financiële en III.1.2.5

algemene

Vrijheid om te handelen III.4.6.2

conform de beroepscode

Waardigheid II.1.1.2; III.2.1.2

Waarneming bij onvoorziene III.4.5.3

absentie

Welingelicht aangaan van de III.2.3.2

professionele relatie

Werkomgeving; - de psycholoog en III.4.6

zijn

Werkzaamheden die strijdig III.1.1.4

zijn met de code

Wetenschappelijk(e); - onderzoek II.1.1.1.; III.1.2.7.; III.2.6.4;

III.2.6.5

- publicaties III.1.2.7; III.2.6.5

Wettelijk(e); - vertegenwoordiger I.1.2.7; I.1.5

- vereiste nakoming I.1.4.5

van de opdracht

59

- verplichte gegevens- III.2.6.2

verstrekking aan

derden

- bepalingen I.1.4.4; I.1.4.5

Wijzigingen in de III.2.4.4; III.2.4.5; III.2.5.6

professionele relatie

Wilsonbekwaam I.1.5; I.1.5.3

Zelfbeschikking, autonomie III.2.2.1; III.2.2.2

Zorgvuldigheid I.1.3.1

- in het verkrijgen III.1.2.8

van onderzoeksgegevens

60

Nederlands Instituut van Psychologen (NIP)

Postadres

Postbus 9921

1006 AP Amsterdam

Tel (020) 410 62 22

Fax (020) 410 62 21

E-mail nipburo@wxs.nl

Internet www.psynip.nl

Bezoekadres

Osdorper Ban 27a

Amsterdam