262 De BEVEILIGING van burgers TEGEN "jeugdzorg" door ANDERS te gaan denken over Mexicaanse Griep, door J. Hop Ermelo

LJN: BK7072 , Rechtbank Zutphen , 108481b / JE RK 09-1244

Datum uitspraak: 10-12-2009
Rechtsgebied: Personen-en familierecht Soort procedure: Eerste aanleg - enkelvoudig

Inhoudsindicatie: Bureau Jeugdzorg verzoekt de kinderrechter ten behoeve van onder toezicht gestelde en in pleeggezin geplaatste minderjarigen vervangende toestemming te verlenen op grond van artikel 1:264 van het Burgerlijk Wetboek voor een noodzakelijke medische behandeling te weten de minderjarigen te vaccineren tegen de Mexicaanse griep (Nieuwe Influenza A (H1N1)). Vervangende toestemming wordt niet verleend omdat in casu de verzochte vaccinatie tegen de Mexicaanse griep niet noodzakelijk is om ernstig gevaar voor de gezondheid van de minderjarigen te voorkomen

Uitspraak RECHTBANK ZUTPHEN
Sector Civiel – Afdeling Familie

Zaaknummer: 108481b / JE RK 09-1244

beschikking van de kinderrechter d.d. 10 december 2009

op het verzoek van:    Stichting Bureaus Jeugdzorg Gelderland,
gevestigd te:      7001 BS Doetinchem,
adres:      Burgemeester van Nispenstraat 14,
verder te noemen:    de stichting,

inzake

de minderjarige:    [minderjarige],
geboren op:      [2008] te [plaats],

en

de moeder (ouderlijk gezag):  [moeder],
en
de vader:      [vader],
wonende te:      [adres],
adres:        [plaats] (Duitsland).



Het procesverloop

Dit verloop blijkt uit:
-  het verzoekschrift met bijlagen, ingekomen op 27 november 2009;
-  het faxbericht van de gezinsvoogdes van 1 december 2009;
-  het proces-verbaal van de behandeling ter terechtzitting op 3 december 2009;
-  het faxbericht met bijlage van de gezinsvoogdes van 4 december 2009.


De feiten

Bij beschikking van de kinderrechter te Zutphen van 27 oktober 2009 staat voornoemde minderjarige onder toezicht van de stichting tot 31 oktober 2010.

Bij beschikking van de kinderrechter te Zutphen van 27 oktober 2009 is de minderjarige uit huis geplaatst in een voorziening voor verblijf pleegouder 24-uurs voor de duur van de ondertoezichtstelling.





Het verzoek

De stichting verzoekt de kinderrechter ten behoeve van de minderjarige vervangende toestemming te verlenen op grond van artikel 1:264 van het Burgerlijk Wetboek voor een noodzakelijke medische behandeling te weten de minderjarige te vaccineren tegen de Mexicaanse griep (Nieuwe Influenza A (H1N1)).

De stichting brengt ter toelichting onder meer het volgende naar voren. [minderjarige] is ruim een jaar en valt daarmee onder het landelijk vaccinatieprogramma met betrekking tot de Mexicaanse griep. De stichting neemt het advies van de Gezondheidsraad over waarin het vaccineren van kinderen onder de vijf jaar geadviseerd wordt. Doordat de longen van kinderen onder de vijf jaar kwetsbaar zijn bij beademing ingeval de Mexicaanse griep zorgwekkend verloopt, kan er blijvende (ernstige) schade worden toegebracht aan het kind. Daarnaast hebben kinderen onder de vijf jaar onvoldoende weerstand opgebouwd in hun leven waardoor zij sneller vatbaar zijn voor de Mexicaanse griep. Over twee weken vindt de tweede vaccinatie ronde plaats. [minderjarige] heeft de eerste vaccinatie niet gehad omdat de gezaghebbende moeder geen toestemming geeft voor het vaccineren van [minderjarige]. De stichting verzoekt de kinderrechter derhalve vervangende toestemming te verlenen voor de vaccinatie van [minderjarige] tegen de Mexicaanse griep.


Het standpunt van de moeder

De moeder heeft verweer gevoerd tegen het verzoek van de stichting.

De moeder heeft onder andere aangegeven dat zij zich zorgen maakt over de gevolgen die de verzochte vaccinatie mogelijk op de gezondheid van haar zoon kan hebben. Volgens de moeder is het desbetreffende vaccin thans nog onvoldoende getest. Zij heeft vernomen dat er 2400 meldingen zijn gedaan van bijwerkingen die optraden na inenting. Negen personen, waaronder twee jonge kinderen, zijn overleden nadat zij werden gevaccineerd tegen de Mexicaanse griep. De door de stichting verzochte vaccinatie zou een verlaging van de weerstand tot gevolg kunnen hebben en mogelijk kankerverwekkend zijn. Omdat er vooralsnog weinig bekend is over de bijwerkingen van het vaccin op de langere termijn wil de moeder eerst de resultaten van verder onderzoek, die in december 2009 of januari 2010 beschikbaar komen, afwachten om zodoende een weloverwogen keuze te kunnen maken aangaande de vaccinatie van haar zoon.


Het standpunt van de vader

De vader heeft verweer gevoerd tegen het verzoek van de stichting.

De vader vreest net als de moeder voor de eventuele directe bijwerkingen en mogelijk toekomstige risico’s voor de gezondheid van de minderjarige als hij wordt ingeënt.


Het standpunt van de pleegouders

De pleegouders hebben onder meer aangegeven dat het hen zwaar valt een standpunt te bepalen temeer nu de huisarts hen evenmin een helder advies kon verschaffen.
Om deze reden staan de pleegouders neutraal tegenover het verzoek. Indien de pleegouders de vrije keuze hadden, zouden zij hebben geadviseerd [minderjarige] te laten vaccineren.


Het advies van de Raad voor de Kinderbescherming (hierna: de Raad) ter zitting

De zittingsvertegenwoordigster van de Raad, die door de rechtbank is uitgenodigd omdat het onderhavige verzoek een kinderbeschermingsmaatregel betreft, heeft zich gerefereerd aan het oordeel van de kinderrechter daar het al dan niet inenten van personen een lastig dilemma blijft waarop ook de wetenschap geen eenduidig antwoord beschikbaar heeft.


Het standpunt van de stichting

De stichting heeft ter zitting het verzoek gehandhaafd.

De stichting heeft hiertoe onder meer nog aangevoerd dat Bureau Jeugdzorg Gelderland als beleid heeft geformuleerd het advies van de Gezondheidsraad te volgen en bijgevolg de kinderrechter om vervangende toestemming te verzoeken ingeval gezaghebbende ouders niet instemmen met vaccinatie van hun kind tegen de Mexicaanse griep.


De beoordeling

De kinderrechter stelt vast dat de stichting haar onderhavige verzoek heeft gebaseerd op artikel 1: 264 van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW). Dit artikel bepaalt dat indien een medische behandeling van een minderjarige jonger dan twaalf jaar noodzakelijk is om ernstig gevaar voor diens gezondheid te voorkomen en de ouder die het gezag heeft zijn toestemming daarvoor weigert, deze toestemming op verzoek van de stichting kan worden vervangen door die van de kinderrechter. Het verzoek op grond van artikel 1: 264 BW moet worden gezien in het licht van de regeling van de geneeskundige behandelingsovereenkomst (artikel 7: 446 BW en verder) zoals neergelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst. Ingevolge artikel 7: 446 lid 2 BW worden onder handelingen op het gebied van de geneeskunst verstaan: ‘alle verrichtingen – het onderzoeken en het geven van raad daaronder begrepen – rechtstreeks betrekking hebbende op een persoon en ertoe strekkende hem van een ziekte te genezen, hem voor het ontstaan van een ziekte te behoeden of zijn gezondheidstoestand te beoordelen (…).’ Gelet op de inhoud van voormelde wetsbepaling waarin een medische behandeling ruim geïnterpreteerd wordt, dient vaccinatie tegen de Mexicaanse griep (Nieuwe Influenza A (H1N1)) derhalve te worden beschouwd als een medische behandeling.

Nu de gezaghebbende moeder weigert haar toestemming te verlenen voor de vaccinatie van de minderjarige tegen de Mexicaanse griep ligt ter beoordeling de vraag voor of de door de stichting verzochte vaccinatie noodzakelijk is om ernstig gevaar voor de gezondheid van [minderjarige] te voorkomen. De kinderrechter is op grond van de inhoud van de overgelegde stukken en het gehouden verhoor ter zitting van oordeel dat dit niet het geval is. Toepassing van artikel 1: 264 BW vereist een concreter gevaar voor de gezondheid van de minderjarige dan de stichting heeft gesteld.


De kinderrechter overweegt hierbij dat de doelstelling van het kabinet bij de vaccinatie tegen de Mexicaanse griep is de bescherming van personen die een verhoogd gezondheidsrisico hebben. Weliswaar wordt [minderjarige] door het kabinet, op advies van de Gezondheidsraad, tot één van die risicogroepen gerekend aangezien hij ruim een jaar is – en daarmee behoort tot de doelgroep van kinderen in de leeftijd van zes maanden tot en met vier jaar – zodat hij in aanmerking komt voor vaccinatie. Het kabinet heeft de vaccinatie voor personen behorende tot de doelgroepen echter niet verplicht gesteld. De vaccinatie tegen de Mexicaanse griep wordt hen slechts door het kabinet geadviseerd. Personen die niet tot de doelgroepen behoren, komen niet in aanmerking voor vaccinatie onder meer omdat de Mexicaanse griep tot nu toe een relatief mild verloop kent en de ziekteverschijnselen lijken op die van de gewone griep. De doelgroepen zijn vastgesteld omdat zij een verhoogd risico hebben op een ernstig beloop van de Mexicaanse griep indien zij besmet raken. Enkel het lopen van een extra risico op een mogelijk ernstig verloop van de Mexicaanse griep is naar het oordeel van de kinderrechter onvoldoende om te kunnen spreken van een ernstig gevaar voor de gezondheid. Naar het oordeel van de kinderrechter heeft de moeder – en de niet-gezaghebbende vader – legitieme redenen aangevoerd waarom zij geen toestemming kan geven voor de vaccinatie van de minderjarige. De moeder heeft daarbij gewezen op de mogelijk schadelijke invloed van het vaccin tegen Mexicaanse griep op de gezondheid van [naam] nu er nog veel onduidelijkheid bestaat over de (eventuele) bijwerkingen van dit vaccin op de korte en lange termijn. De stichting heeft daartegenover noch middels overlegging van medische bescheiden noch ter zitting bijzondere redenen aangevoerd op grond waarvan [minderjarige] medisch gezien extra gevaar loopt ingeval hij niet gevaccineerd wordt en mogelijk besmet raakt met het virus. De door de stichting in haar plan van aanpak vermelde lichamelijke bijzonderheden van [minderjarige] geven geen aanleiding voor het aannemen van een extra risico. Gelet op het hiervoor overwogene zal het verzoek om vervangende toestemming worden afgewezen.


De beslissing

De kinderrechter:

wijst het verzoek tot vervangende toestemming af.

Deze beschikking is gegeven door mr. I.G.M.T. Weijers-van der Marck en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 10 december 2009, in tegenwoordigheid van de griffier.