Boycot de Raad voor de Kinderbescherming
Een uitnodiging van Jan Hop om over de volgende stelling na te denken. Geld en de waarde welk er aangehecht wordt is een illusie. Besluit men zich anderzijds op te stellen, is het terstond onbruikbaar. Het hele systeem van Nederland en elders staat of valt domweg of er voldoende 'mensen' zijn die meewerken. Is men bewust heeft men de macht.

Misbruik van bevoegdheden  door de overheid en Justitie is van alle tijden. Wie zich niet coöperatief opstelt, kan door een overheid als geestesziek worden aangemerkt!

DEFENSIEMEDEWERKER FRED SPIJKERS

MILIEUSPECIALIST Ing. Ad van Rooij

afvalhandelaAR BURGERS

Misbruik van bevoegdheden is van alle tijden. Wie zich niet 'coöperatief' opstelt, kan door een overheid als geestesziek worden aangemerkt. In de Russische, maar ook in de eigentijdse Nederlandse geschiedenis komt dit voor. Op de patiëntenkaart van Defensiemedewerker Fred Spijkers werden stiekem psychiatrische aantekeningen gezet. Tegen activist ing. Ad van Rooij zette zijn burgemeester een 'vertrouwensarts' in. En burgemeester Zijlmans van Beuningen wilde in 1997 een afvalhandelaar gedwongen in een inrichting laten opnemen. Afvalhandelaar Burgers had namelijk belangen die strijdig waren met afvalverwerker ARN, waarvan Zijlmans commissaris is. Zijlmans had dus niet alleen bestuurlijk, maar ook zakelijk belang bij de uitschakeling. Hij is echter vrijgesproken, mede dankzij de Zwolse officier van justitie Leeman. Tegenover de rijksrecherche verklaarde deze dat nooit met Zijlmans overlegd was over een gedwongen opname op grond van de BOPZ (Bijzondere Opname Psychiatrische Ziekenhuizen).

De milieuactivist drs. A. van Bergen uit Nijmegen kreeg iets uit het strafdossier, dat de rijksrecherche vreemd genoeg over het hoofd zag. In een kattebelletje aan een collega (die met het 'lekken' van het briefje kennelijk boete wil doen) schrijft mr. Leeman dat hij met Zijlmans over de afvalbaas gesproken heeft: "De man is zo gestoord als een deur", stelt hij. "Afgesproken dat - wanneer Burgers wordt gehoord door de politie - de crisisdienst RIAGG meneer zal zien en zonodig BOPZ-maatregelen zal treffen".

De conclusie: Leeman heeft gelogen. Van Bergen heeft dan ook aangifte van meineed tegen hem gedaan bij diens 'baas', de hoofdofficier van justitie in Zwolle, mr. A.B. Vast. Deze antwoordde "met instemming van het College van Procureurs Generaal" dat van meineed geen sprake was, omdat Leeman niet onder ede zou zijn gehoord. Hij wil de aangifte daarom niet doorsturen. Hierop heeft Van Bergen een nieuwe klacht ingediend, maar nu meteen bij het College van PG wegens de weigerachtigheid van mr. Vast. Tegenover De Gelderlander heeft het College van PG die weer in bescherming genomen: het optreden van Vast in de zaak van een collega zou "logisch" zijn, evenals het tussentijds overleg met het College van PG. Van Bergen heeft nu aanvullende aangifte tegen Leeman gedaan wegens machtsmisbruik en wederrechtelijke vrijheidsberoving (van Burgers). Hij kan zo alsnog over het kattebelletje gehoord worden.

Hoe dit ook moge uitpakken, dit is de figuur: het College van PG dekt hoofdofficier van justitie Vast, Vast dekt officier van justitie Leeman, Leeman dekt burgemeester Zijlmans. En Zijlmans is vrijgesproken. Justitie heeft dus opnieuw de verdenking op zich geladen dat het er haar allereerst om gaat het eigen gezicht en dat van de overheid te bewaren. Liever dan misstanden, zeker als die zich in eigen kring voordoen, aan te pakken.

Bron: 9 maart 2001 katholiek nieuwsblad Henk Rijkers

 

 

Misbruik verdeelt justitie. Officieren van Justitie oneens over krankzinnigverklaring door burgemeester

De Beuningse burgemeester Zijlmans, eveneens zakelijk tegenstander van Burgers, zegt zijn dood zeer te betreuren. (Brabants Dagblad, 19 en 20 sept. 2003). In onderstaande artikelen, verschenen voor de moord, meer over de bedenkelijke rol van burgemeester Zijlmans en van justitie in het zakelijk conflict tussen de laatstgenoemde heren.

Afvalondernemer Jan Burgers uit Weurt, gemeente Beuningen, is op 18 september 2003 bij zijn kantoor neergeschoten en vrijwel direct overleden. De politie heeft inmiddels een faillietverklaarde zakenrelatie, van wie Burgers het pand en de omliggende grond had gekocht, opgepakt. Die verdenking en arrestatie is inmiddels echter zeer omstreden De Beuningse burgemeester Zijlmans, eveneens zakelijk tegenstander van Burgers, zegt zijn dood zeer te betreuren. (Brabants Dagblad, 19 en 20 sept. 2003). In onderstaande artikelen, verschenen voor de moord, meer over de bedenkelijke rol van burgemeester Zijlmans en van justitie in het zakelijk conflict tussen de laatstgenoemde heren.

 

Uit het Algemeen Dagblad van zaterdag 22 april 2000, door Gerard den Elt:

BEUNINGEN -Twee officieren van justitie in Arnhem spreken elkaar volstrekt tegen in het onderzoek naar ambtsmisbruik door burgemeester Zijlmans van het Gelderse Beuningen. De ene magistraat meent dat Zijlmans zijn positie heeft misbruikt, de andere heeft op voorspraak van de burgemeester actief meegewerkt aan het oppakken van een zakelijke tegenstander van Zijlmans.

De burgemeester gebruikte in 1997 zijn positie om een relatie van een afvalbedrijf in Weurt, waar hij destijds commissaris was, met behulp van een krankzinnigverklaring te laten oppakken. Daartoe werd de Wet Bijzondere Opname Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ) toegepast.
Uit onderzoek door de rijksrecherche blijkt dat Zijlmans de regie heeft gevoerd bij het uitschakelen van zijn plaatsgenoot Jan Burgers, die gold als grote lastpost voor de burgemeester en de lokale Afvalverwerking Regio Nijmegen (ARN). Zijlmans zegt in processen-verbaal zich ervan bewust te zijn geweest dat hij twee petten op had. Hij zou echter niet als burgemeester, maar als commissaris van de ARN hebben aangedrongen op dwangverpleging van Burgers.

Toen de Arnhemse officier van justitie mr. N. Leeman (32) geen brood zag in het oppakken van Burgers, schakelde de burgemeester vervolgens diens collega mr. J.C. Stikkelman (39) in. Die gelastte op verzoek van Zijlmans de aanhouding van Burgers wegens het telefonisch uiten van een bedreiging en voor nader consult door de Riagg. Het onderzoek levert volgens het Openbaar Ministerie desondanks te weinig bewijs op om Zijlmans met succes te kunnen vervolgen wegens ambtsmisbruik, wederrechtelijke vrijheidsberoving en het openbaren van medische gegevens.

Het gerechtshof in Arnhem had het OM vorig jaar opgedragen vervolging in te stellen naar Zijlmans, die behalve eerste burger in Beuningen ook voorzitter van de WD-fractie in Provinciale Staten van Gelderland is.
Het onderzoeksdossier staat volgens de advocaat van Burgers, mr. S. Goedvriend, bol van de bewijzen jegens Zijlmans. Zo verklaart de Riagg dat de burgemeester een actieve rol heeft gespeeld in het bijeenroepen van een vergadering, waarin moest worden beslist over de aanpak van Burgers. De afvalondernemer, werkgever aan 40 mensen, leefde destijds in onmin met de directie van de ARN. Zijn contract werd plotseling beëindigd, wat leidde tot grote spanningen. Inmiddels heeft Burgers na arbitrage een schadevergoeding van 1,1 milioen gulden gekregen.

Twee betrokken rechercheurs beklagen zich blijkens het dossier over 'klassejustitie'. Zo zou de zaaksofficier Stikkelman zicb persoonlijk met de affaire hebben bemoeid, wat volgens de politiemensen hoogst ongebruikeliik is. Ook de Riagg voelde zich destijds door Zijlmans onder druk gezet. Een medewerkster zegt dat de burgemeester 'oneigenlijke druk' op haar zette om te bewilligen in een gedwongen opname.
Burgers en zijn raadsman willen bij het Hof alsnog vervolging van Zijlmans afdwingen.

Voetnoot webpublicist: Inmiddels heeft drs A. van Bergen aangifte gedaan van meineed gepleegd door officier van justitie mr. N. Leeman in de strafzaak tegen burgemeester H. Zijlmans. Leemans verklaarde onder ede nooit te hebben gesproken met Zijlmans en anderen over opname van Burgers in het kader van de wet BOPZ, op grond waarvan Zijlmans werd vrijgesproken van machtsmisbruik en wederrechtelijke vrijheidsberoving. Van Bergen beschikt echter over een briefje van Leeman aan Stikkelman met de volgende tekst: "Afgesproken dat....de crisisdienst RIAGG meneer (Burgers) zal zien en zonodig BOPZ-maatregelen zal treffen." (Brabants Dagblad, 26 februari 2001). 

Hoofdofficier A. Vast (42) van het O.M. in Zwolle stelt desalniettemin dat Leeman geen meineed heeft gepleegd (Brabants Dagblad, 3 maart 2001)

 

 

Uit het Algemeen Dagblad van zaterdag 28 februari 2001, Bananenrepubliek, door Pamela Hemelrijk

460 Pamela Hemelrijk: Mr. Vermeulen (42) zit er nog steeds. Mijn persoonlijke theorie is dat hij op die post is benoemd om de overheid zo geruisloos mogelijk van haar klokkenluiders af te helpen. Dat kan ik niet bewijzen, maar gedachten zijn vrij, zeg ik altijd maar.

Sommige schandalen zijn voorpaginanieuws andere niet. Waarom, dat zal wel altijd een raadsel blijven. Bram Peper was voorpaginanieuws. En terecht, laat ik dat voorop stellen. Toch lopen er in dit land burgemeesters rond die het nog veel en veel bonter maken dan Peper. De burgemeester van Beuningen bijvoorbeeld. Maar in de kranten schopte hij het hooguit tot een een kolommertje op pagina 5, en soms zelfs dat niet eens. Zou dat komen omdat burgemeester Zijlmans geen Bekende Nederlander is? Heeft een hemeltergend schandaal op zichzelf geen nieuwswaarde meer, tenzij er een kijkcijferkanon à la Peper bij betrokken is? Je zou het bijna gaan denken.

Burgemeester Zijlmans had een zakelijk conflict met een afvalverwerker in zijn gemeente. Hij besloot dit probleem op te lossen door de afvalverwerker gedwongen te laten opnemen in een krankzinnigengesticht. Daarvoor had hij uiteraard de medewerking nodig van de plaatselijke officier van justitie, ene mr. Leeman. Samen beraamden die twee een plan om de afvalverwerker te arresteren, en via een BOPZ-maatregel op de gesloten afdeling te laten plaatsen. De Riagg heeft daar een stokje voor gestoken -op zichzelf al een wonder, want als de burgemeester en de officier allebei beweren dat je zo gestoord bent als een deur', bewijs dan maar eens aan een crisisteam dat het niet zo is. Maar die afvalverwerker was kennelijk zo normaal dat zelfs de Riagg het moest toegeven. Toen de burgemeester vervolgens terecht moest staan wegens machtsmisbruik en vrijheidsberoving heeft de officier van justitie meineed gepleegd om zijn gabber uit de nor te houden. Die burgemeester zit er dus nog steeds. En het parket moet nu een van haar eigen leden wegens meineed berechten. Ik geef u nu al op een briefje dat daar niks van terecht komt. Laat staan dat de strafzaak tegen die burgemeester wordt heropend. Daar lees ik althans helemaal niks over.

D'r zijn nog massa's schandalen van dit kaliber, maar ze halen de krant niet of nauwelijks. Vermoedelijk omdat ze niet fotogeniek genoeg zijn; iets anders kan ik niet bedenken. U heeft vast nog nooit gehoord van mr. Vermeulen. Hij is vice-voorzitter van de Centrale Raad van Beroep. Als je als ambtenaar ontslagen wordt, en je gaat in beroep, dan bepaalt mr. Vermeulen, in hoogste instantie, of dat ontslag rechtmatig is geweest ja of nee. Hij heeft als zodanig (tenminste een keer, maar volgens geruchten diverse malen) ontslagprocedures gesanctioneerd die hij zelf in gang had gezet. Hij was namelijk, voordat hij tot vice-president van de Centrale Raad van Beroep werd benoemd, topambtenaar bij Binnenlandse Zaken, belast met ontslagprocedures. De zaak stonk trouwens uren in de wind, want het ging om een klokkenluider à la Van Buitenen, die de vuile was van Defensie had buiten gehangen, en daarom kalltgestellt moest worden.

Er zijn over mr. Vermeulen herhaaldelijk vragen gesteld in de Tweede Kamer, maar die zijn in de prullenbak gemieterd, onder het motto: de politiek mag zich niet bemoeien met de onafhankelijke rechtspraak. Mr. Vermeulen zit er nog steeds. Mijn persoonlijke theorie is dat hij op die post is benoemd om de overheid zo geruisloos mogelijk van haar klokkenluiders af te helpen. Dat kan ik niet bewijzen, maar gedachten zijn vrij, zeg ik altijd maar. 

U heeft vast ook nog nooit gehoord van mr. Tilleke de Kroon. Wat mr. Tilleke de Kroon op haar kerfstok heeft, daar is Bram Peper een hele kleine jongen bij. Om haar man tijdens de echtscheiding anderhalve ton lichter te maken vervalste ze zijn handtekening. Vervolgens misbruikte ze haar positie als gerechtsauditeur bij de Hoge Raad om, met het oog op de boedelscheiding, de fiscale gegevens van haar man los te krijgen. 'Die zal dan nu we! in de nor zitten', zult u zeggen, maar nee: ze werd beleidsmedewerkster op het ministerie van Financien, onder Wim Kok. Ook daar maakte ze het zo bont dat ze de FIOD op haar dak kreeg, en tenslotte door Zalm werd ontslagen. Zowel Kok als Zalm weigeren over dat FIOD-onderzoek iets mede te delen, vanwege de privacy. Nu is mr. Tilleke de Kroon, god betere het, belastingrechter bij het Hof in Arnhem, hoewel ze zelf de belasting ontdoken heeft. Ook over haar zijn in de Kamer al drie keer vragen gesteld, zonder enig merkbaar effect. Waarom lees je daar nooit iets over, behalve in het Katholiek Nieuwsblad? Wat is dit verdorie voor een bananenrepubliek?

 

 

Bron Katholiek Nieuwsblad 'Een democratie is zo sterk als de mate van de openbaarheid die zij aankan.'
Mr. Ten Kate is Procureur-generaal bij de Hoge Raad. Volgens zijn tegenstanders misbruikt hij zijn toch al te grote bevoegdheden. Als poortwachter van de Hoge Raad houdt hij alle klachten tegen. Zelfs de premier mag hij desgewenst vervolgen. Niemand kan hem wat maken.

Henk Rijkers
Goede lezers van KN herinneren zich de naam van mr. H.A.A.G. Vermeulen, vice-president van de Centrale Raad van Beroep. Hij maakte in 1997 het ontslag van Fred Spijkers bij het ministerie van Defensie definitief. Het gedrag van de rechter leek zo partijdig ten gunste van de Landsadvocaat dat kranten er de volgende dag over schreven. Het had alle schijn van een politiek proces. Een jaar later kon KN in samenwerking met Dick Berts melden dat H.A.A.G. Vermeulen vanwege zijn vroegere functie bij Binnenlandse Zaken met allerlei personen uit het dossier Spijkers in verbinding had gestaan. Het harde bewijs dat Vermeulen politiek aangestuurd werd, is dan al niet meer nodig: de schijn was aanwezig. Volgens de wet had Vermeulen zich daarom moeten 'verschonen', zich terugtrekken en de zaak aan een andere rechter overlaten. De affaire leidde tot Kamervragen die toenmalig minister Peper onbevredigend afdeed. De Tweede Kamer slikte zijn antwoorden. Dat dit niet terecht was, bleek later, in 1999, toen de Nationale Ombudsman vaststelde dat Spijkers in zijn conflict met Defensie alle gelijk van de wereld had en dat het ministerie in die zaak "onthutsend" was opgetreden. Achteraf maakt dit het luchtje aan Vermeulen nog pregnanter. Nu is het 2001. Spijkers vecht nog iedere dag voor zijn recht. Niet meer via een gerechtelijke procedure want die mogelijkheid heeft Vermeulen hem ontnomen. En Vermeulen? Die is nog gewoon vice-president bij de Centrale Raad voor Beroep. Al is hij nog zo over de tong gegaan, niemand maakt hem wat.

Klagen heeft geen zin
Schrijnende toestanden en minder uitzonderlijk dan wordt gedacht. Kun je dan nergens in Nederland een klacht indienen over een rechter? Jawel, dat kan, maar het heeft totaal geen zin. Jaarlijks komen er gemiddeld zo'n honderd klachten over rechters binnen bij de Procureur-generaal (PG) bij de Hoge Raad. Dit ambt wordt sinds 1991 bekleed door mr. Theo ten Kate. Dat Ten Kate werkelijk klachten doorgeleidt naar de Hoge Raad komt echter vrijwel niet voor. In het beste geval stelt hij zich in verbinding met de president van de rechtbank waar zich het incident heeft voorgedaan. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij een eerdere klacht tegen rechter Vermeulen in 1996 in een ontslagzaak waarvan vaststond dat hij er als ambtenaar direct mee te maken had gehad. Deze zaak werd beëindigd doordat Ten Kate de klacht terugstuurde naar Vermeulens baas, de president van de Centrale Raad van Beroep, H. Bekker. Deze schreef aan de klagende burger "niet te zien" dat mr. Vermeulen iets te verwijten viel: "Ik ben dan ook van oordeel dat die kwestie als afgedaan moet worden beschouwd."

Subjectief en onwelwillend
Maar zelfs al leefden we in een ideaal land waar PG en hoge rechters volkomen integer zijn, dan nog is het klachtrecht zo geformuleerd dat je er in ieder geval in je eigen zaak niets mee opschiet. De Hoge Raad zelf verklaart in een brochure dat je alleen maar kunt klagen over de rechter voor zover dat in diens uitspraak niet tot uiting is gekomen. Als een rechter bijvoorbeeld, zoals bij Spijkers gebeurde, een belangrijke getuige kleineert en nauwelijks aan het woord laat, dan heet ook dat 'rechterlijke beslissing'. Daarover kun je niet klagen. Desondanks diende Spijkers, toen de banden van Vermeulen met de overheid waren onthuld, een klacht in. Ten Kate wees de klacht af met als motivering dat er meer dan een jaar sinds de bewuste zitting verstreken was. 'Een democratie is zo sterk als de mate van de openbaarheid die zij aankan.' Die termijn van een jaar staat nergens. Ten Kate hanteert een zelfbedachte termijn van een jaar. Dit is strijdig met de wet, die juist geen vaste, maar een "redelijke" termijn verlangt. Daar komt nog bij dat je pas kunt klagen wanneer er uitspraak gedaan is. Spijkers klaagde binnen een jaar na de uitspraak. In de hantering van het klachtrecht door Ten Kate zat dus een sterk subjectief en onwelwillend element. Dit laatste werd nog onderstreept door de houding die Ten Kate tegenover KN aannam. Gevraagd en nog eens aangemaand om een reactie, schreef de PG een geïrriteerde brief terug waarin hij KN de kritische "toonzetting" van de Vermeulen-artikelen verweet als ook het "construeren van een feitelijke grondslag". Hij weigerde daarom inhoudelijk te reageren. Daarmee was het proces tegen Spijkers definitief gedekt.

Integriteit
"Typisch Ten Kate", zegt X. een van de felste en geduchtste critici van de rechtspraak in Nederland. Mede door zijn toedoen moeten rechters tegenwoordig hun bijbanen opgeven. "Hij dekt iedere rechter en wie daar commentaar op heeft, kan een sneer na krijgen. Wat wil je ook? Hij is totaal ongecontroleerd, de machtigste man van Nederland. Er is niemand die vat op hem heeft. Doordat hij de rechterlijke macht afdekt, komt die in zijn geheel boven de wet te staan." Doordat op het ambt van de PG geen democratische controle bestaat, komt alles af te hangen van de integriteit waarmee het wordt bekleed. De laatste tijd is de Hoge Raad in opspraak geraakt doordat raadsheren met bijbanen in het verzekeringswezen onbeschoft optraden tegen een burger die hen wilde wraken. Zelfs minister Korthals liet kritiek op de Hoge Raad horen. Maar niet alleen raadsheren hebben bijbanen, ook PG Ten Kate heeft die: hij zit in de Raad van Toezicht Verzekeringen (overigens samen met een advocaat-generaal en twee raadsheren van de Hoge Raad). Geen wonder, zeggen tegenstanders, dat verzekeringszaken bij de Hoge Raad doorgaans in het voordeel van de verzekeraar worden beslecht. Ook geen wonder, dat de PG niet veel oren heeft naar klachten over CENSUUR. Geen wonder, zeggen weer anderen, dat bij deze PG overheidsdienaren zich door de beruchte Pikmeerarresten nagenoeg immuun voor rechtsvervolging hebben kunnen maken.

Mr. Spong
Democratische controle heeft mr. Ten Kate dus niet te duchten, maar kan hij op andere manieren worden bijgestuurd? "Nee, iedereen is bang voor deze man", zegt Harry Teernstra van de stichting Advocadur, die belangeloos bijstand geeft bij 'juridisch letsel': "Ik noem een voorbeeld. In zijn boek Leugens om bestwil schreef de bekende strafpleiter Gerard Spong dat vervolging en berechting van de frauderende Nederlandse Europarlementariërs een fluitje van een cent is. Wij van Advocadur hebben hem daaraan gehouden: maak dat maar eens waar. Uiteindelijk moesten we Spong pressen om cassatie in belang der wet aan te vragen bij de PG van de Hoge Raad. Maar Ten Kate deed eenvoudigweg niets. Dat kan hij zich veroorloven, want de wet zegt wel dat hij in bepaalde gevallen in actie moet komen, maar niet hoe snel. Dat is een machtig wapen om zaken te laten versloffen waar hij om wat voor reden dan ook niet zo warm voor loopt. Ook als Spong een braaf herinneringsbriefje schrijft wanneer de PG nu eindelijk eens iets gaat doen, krijgt hij gewoon geen antwoord. Dat blijft dan zo, totdat wij Spong opnieuw onder druk zetten. Die wordt dan boos, zo van: 'Ik ben niet gewend zo behandeld te worden.' Daar zie je dat Spong niet het lef had de PG aan te pakken, en zich daarom maar tegen ons keert. Maar ook een volgende brief van Spong werd door Ten Kate weer domweg niet beantwoord. 'Tja', zegt Spong dan, glamourboy van de strafpleiters, 'hij heeft er kennelijk geen zin in.' Daar blijft het dan bij in de Nederlandse rechtsstaat. Einde oefening. Overigens rekende Spong voor zijn spaarzame activiteit wel een tarief van ƒ16,23 per minuut. Dat was voor ons aanleiding de hele zaak maar af te blazen. We konden het financieel niet volhouden. Zo zijn er legio voorbeelden hoe Ten Kate als een soort uitsmijter fungeert en als een Cerberus voor de hellepoort van de Hoge Raad ligt."

Persoonlijke indrukken
Prof. mr. A.Q.C. Tak van de Universiteit Maastricht bevestigt dat de PG bij de Hoge Raad aan geen enkele democratische controle onderhevig is. "Hij heeft een vertrouwensfunctie. Daar heeft men in de Grondwet voor gekozen. Het is de top van het vervolgingsapparaat. De PG bij de Hoge Raad heeft de plicht, mocht het nodig zijn, tot vervolging van de hoogste functionarissen in de staat. Men achtte het dus niet mogelijk hem onder een minister te stellen." De kritiek uit de samenleving op de PG roept volgens Tak een dilemma op. "Je kunt het nooit hard maken met een gezaghebbende beslissing of uitspraak. Die zou immers van de instantie zelf moeten komen. Je komt dus niet verder dan het ventileren van persoonlijke indrukken." Terzijde voegt prof. Tak er een opmerking aan toe, die de zaak Vermeulen weer in herinnering roept: "Wat naar mijn mening nog meer zorgen zou moeten baren, zijn de betrekkingen tussen de Landsadvocaat en de rechterlijke macht. Die vertegenwoordigt de partij van de overheid, maar treedt in overleg met rechters alsof het niets is."

Kleed van geheimhouding
Over het niet werkelijk toepassen van het klachtrecht door de PG zegt prof. Tak laconiek: "Precies hetzelfde geldt in dit land voor alle presidenten van rechtbanken en voor alle voorzitters van en presidenten van de hoogste bestuursrechters." Maar iemand moet toch de controleur controleren? "Tja, dat is niet Nederlands. Dat wenst men hier niet. In het buitenland kent men het constitutionele hof, iets waar ik voor zou zijn." Is de controle op rechters niet op een andere manier uit te oefenen, bijvoorbeeld via de in oprichting zijnde Raad voor de Rechtspraak? Prof. Tak: "Eerlijk gezegd sta ik daar sceptisch tegenover. Het zit hem niet in organen maar in mensen. Het heeft te maken met een bepaalde Nederlandse mentaliteit. Met een constructie verhelp je dat niet. De dingen verplaatsen zich toch steeds van de officiële zittingen en overlegorganen naar de wandelgangen, en de kamertjes daarachter. Ik geloof dat ze dat het poldermodel noemen, is het niet? Dat wil niets weten van openbare verantwoording. Zodra iets echt interessant wordt, trekken wij er een kleed van geheimhouding over, al dan niet onder aanroeping van het algemeen belang. Altijd vinden we wel een reden om datgene te verbergen wat voor het volk interessant zou zijn om te zien. Of daar iets voor te zeggen is? Zelf heb ik als devies dat een democratie zo sterk is als de mate van de openbaarheid die zij aankan." Mr. Ten Kate zijn de kernvragen van dit artikel voorgelegd. Deze wilde niet zelf antwoorden. Wel reageerde de griffier van de Hoge Raad, jhr. mr. Van Nispen tot Sevenaer "omdat ik de perscontacten verzorg". Deze verwees naar de meegestuurde jaarverslagen van de Hoge Raad, waarin een globaal overzicht staat van de afhandeling van de klachten. Op de vraag hoe mr. Ten Kate staat tegenover de kritiek dat hij niet democratisch wordt gecontroleerd, is niet geantwoord. Wat de wijze betreft waarop mr. Ten Kate met het klachtrecht omgaat, wijst mr. Van Nispen tot Sevenaer er slechts op dat hiertegen volgens de Algemene wet bestuursrecht geen bezwaar kan worden gemaakt.

 

 

NVvR Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen: "Waarom luidt de bepaling niet in algemene zin, dat nimmer meer geklaagd kan worden als zes weken na bekendmaking van de uitspraak van de commissie zijn verstreken?"

210
ADVIES

inzake
concept-voorstel van wet tot wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (aanpassing klachtregeling)

Inleiding

1. Bij brief van 5 september 2001 heeft de Minister van Justitie de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak om advies gevraagd over het concept wetsvoorstel tot wijziging van de Wet bijzondere opneming in psychiatrische ziekenhuizen (verder te noemen Bopz) in verband met de aanpassing van de klachtregeling. 

Voorstel

2. Het concept wetsvoorstel bevat, naast enkele aanpassingen van wetstechnische en redactionele aard een wijziging met betrekking tot de klachtprocedure voor de klachtcommissie en voor de rechter. 

Commentaar

3. De wetenschappelijke commissie heeft met waardering kennisgenomen van het concept wetsvoorstel en kan zich geheel verenigen met het initiatief van de wetgever nu het voorstel bestaande knelpunten oplost en de praktijk van de rechtspleging met betrekking tot het onderwerp verheldert.

4. Redactie van het voorontwerp

Het huidige art. 41 Bopz is aldus opgezet dat na de omlijning van de ‘interne’ fase (klachtmogelijkheid, klachtgronden, taken van bestuur en commissie) in de eerste zes leden, de ‘externe’ fase in lid zeven e.v. beschreven wordt:

in de leden 7 tot en met 10 wordt de taak van de inspecteur in dezen aangegeven, in lid 11 wordt de patiënt die zelf klaagt geïntroduceerd en tot slot volgt in de leden 12 e.v. de rechterlijke procedure.

Deze opmerkelijke regeling is ooit opgezet vanuit de gedachte, dat de inspectie ten behoeve van gedwongen opgenomen patiënten een belangrijke taak zou vervullen door hun klacht door te geleiden naar de rechtbank. Inmiddels rekent de Inspectie voor de Gezondheidszorg het niet meer tot zijn taak, patiënten aldus te ondersteunen. Er is ook niet één geval bekend waarin via de Inspectie een klacht ex art. 41 Bopz aan de rechtbank voorgelegd is.

Het vóórop stellen van de inspectie in art. 41 Bopz en nu ook in art. 41a Bopz van het voorontwerp, maakt de wetsbepaling uitermate onleesbaar.

Het verdient ernstige overweging om, indien de bedoelde bemiddelingstaak van de Inspectie al gehandhaafd wordt, deze als een alternatief op te nemen ná de vooropgezette eigen activiteit van de patiënt. Deze onderschikking zou verwezenlijkt kunnen worden aan het slot van art. 41a Bopz, maar wellicht nog beter in (het overigens dor de Inspectie ook nimmer benutte) art. 42 Bopz.

5. De verhouding van commissie/rechtbank en behandelaar

De concept memorie van toelichting vermeldt dat ervoor gekozen is dat commissie en rechtbank niet de mogelijkheid hebben om na gegrondverklaring van een klacht, zelf in de zaak te voorzien; commissie en rechter moeten niet op de stoel van de behandelaar plaatsnemen.

Het is wenselijk dat in de concept memorie van toelichting nader uiteengezet wordt, in hoeverre deze gedachtegang strookt met het bepaalde in art. 41 lid 9 Bopz resp. art. 41a lid 12 Bopz, in het bijzonder de zinsnede "met inachtneming van haar uitspraak". 

6. Termijn bij uitblijven van een uitspraak van de commissie

In art. 41a, lid 1 Bopz, vierde volzin, eerste deel, is een termijn gesteld: als de commissie had moeten beslissen, kan slechts binnen 6 weken geklaagd worden, anders moet door de klager de uitspraak worden afgewacht.

Waarom luidt de bepaling niet in algemene zin, dat nimmer meer geklaagd kan worden als zes weken na bekendmaking van de uitspraak van de commissie zijn verstreken? Bedacht kan hierbij worden, dat niet zelden in overleg van alle betrokkenen (waaronder ook de patiënt) de commissie haar beslissing aanhoudt; als voor de patiënt het wachten te lang gaat duren, moet hij alsnog de rechtbank kunnen adiëren.

7. Aanvullende grond in art. 41a lid 1 Bopz

Voor het geval de voor de behandeling verantwoordelijke persoon niet voldoet aan de beslissing van de commissie, kan de commissie (anders dan de rechtbank, art. 41a lid 14 Bopz) niet een dwangsom opleggen.

In geval een klacht gegrond verklaard is, maar er geen gevolg aan gegeven wordt, resteert de patiënt thans slechts het entameren van een kort geding.

Het is te overwegen om in art. 41a lid 1 Bopz als aanvullende grond voor het adiëren van de rechtbank op te nemen, dat niet voldaan wordt aan een uitspraak van de commissie; de rechtbank zou in dat geval - als bedoelde situatie zich inderdaad blijkt voor te doen - eventueel een dwangsom op kunnen leggen.

8. Toevoeging van een raadsman

Wat is de betekenis van de clausulering door het woord "uitsluitend" in art. 41a lid 6 Bopz? Waarom is er niet voor gekozen dat de rechtbank in alle gevallen dat er nog geen raadsman is, zij deze toevoegt? 

9. Vast recht

Ingevolge artikel 41 respectievelijk 41a (nieuw) BOPZ juncto artikel 1, tweede lid sub g van de Wet tarieven in burgerlijke zaken is een vast recht verschuldigd voor het in te dienen verzoekschrift. Dit acht de wetenschappelijke commissie ongewenst. Teneinde de laagdrempeligheid van de procedure te bevorderen beveelt zij aan te bepalen, dat terzake geen vastrecht verschuldigd is. Dit zou kunnen worden opgenomen in het nieuw voorgestelde artikel 41a BOPZ danwel in de Wet tarieven in burgerlijke zaken in aansluiting op de vrijstelling voor het ambtshalve optredende openbaar ministerie (artikel 1 eerste lid Wet tarieven in burgerlijke zaken).

10. Schadevergoeding

De voorgestelde regeling is aldus opgezet dat als de commissie de klacht gegrond verklaart, betrokkene een dagvaardingsprocedure ex art. 6:162 BW aanhangig maakt om een schadevergoeding te verkrijgen, terwijl als de commissie de klacht ongegrond verklaart en de patiënt eerst bij de rechtbank een gegrondverklaring hoort uitspreken, hij via een laagdrempelige procedure terstond een schadevergoeding kan verkrijgen.

Het zou wenselijk zijn dat er in het kader van de klachtprocedure een bepaling in de wet opgenomen wordt die vergelijkbaar is met de artikelen 28 en 35 Bopz. In die bepaling zou vastgelegd kunnen worden dat na gegrondverklaring door commissie of rechtbank, betrokkene een verzoek tot schadevergoeding bij de rechtbank in kan dienen; in het geval dat de klacht bij rekest aan de rechtbank wordt voorgelegd, kan het schadevergoedingsverzoek ook in dat verzoekschrift neergelegd worden.

11. Art. 20 Bopz

In onderdeel F van het voorontwerp wordt de gelegenheid van een wetsvoorstel tot wijziging van de Wet Bopz aangegrepen om een eerder gemaakte fout te herstellen.

In dit verband verdient het overweging om ook een fout in art. 20 Bopz ongedaan te maken.

In lid 1 van art. 20 Bopz, slot, is (bij de wet van 6 november 1997, Stb. 510, Aanpassingswet derde tranche Awb I) abusievelijk vermeld dat de burgemeester zijn bevoegdheid kan delegeren. Het is immer de bedoeling geweest dat hier de mandaatfiguur zou gelden; in de praktijk wordt (nog steeds) met art. 20 Bopz ook aldus omgegaan.

Den Haag, 11 december 2001

Namens het hoofdbestuur van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak, de wetenschappelijke commissie,  

G.Chr. Kok,

voorzitter.

 

 

186
ADVIES inzake concept-voorstel van wet tot wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (zelfbinding)

Inleiding

1. Bij brief van 27 maart 2001 heeft de Minister van Justitie de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak om advies gevraagd over het concept wetsvoorstel tot wijziging van de Wet bijzondere opneming in psychiatrische ziekenhuizen (verder te noemen Bopz) in verband met de zelfbinding. Het onderhavige advies van de wetenschappelijke commissie van de NVvR is voorbereid door leden van de studiekring Strafrecht.

Voorstel

2. Het concept wetsvoorstel verankert de mogelijkheid van zelfbinding in de Bopz op zodanige wijze dat de vrije wil van de patiënt de leidraad is. Zelfbinding is voornamelijk van belang voor de patiënt die lijdt aan chronische psychiatrische stoornissen waarbij periodes van ziekte worden afgewisseld door periodes waarin de patiënt nagenoeg vrij is van symptomen.

Het concept wetsvoorstel biedt twee vormen van zelfbinding, te weten een variant welke ziet op de opneming, het verblijf en de behandeling in een psychiatrisch ziekenhuis van een patiënt, en een tweede variant welke is gericht op de behandeling van een patiënt die met een gewone rechterlijke machtiging of een inbewaringstelling is opgenomen.

Commentaar

3. De wetenschappelijke commissie heeft met instemming kennisgenomen van het voorstel en kan zich verenigen met het initiatief van de wetgever tot uitbreiding van de Bopz. Het eerder ingrijpen in een ziekte proces – natuurlijk met de nodige waarborgen omkleed - kan de behandeling verkorten en minder ingrijpend voor de patiënt maken.

Het aantal patiënten met dit ziektebeeld dat zelf het initiatief neemt tot zelfbinding zal naar de inschatting van de wetenschappelijke commissie gering zijn, hetgeen niet weg neemt dat de wetenschappelijke commissie zich met de hierboven geformuleerde notie van de wetgever kan verenigen.

De wijze waarop de wetgever de zelfbinding in de Bopz heeft vormgegeven is echter naar de smaak van de wetenschappelijke commissie (te) ingewikkeld hetgeen niet leidt tot een meer toegankelijke Bopz.

Voorts vraagt de wetenschappelijke commissie zich af of er genoeg capaciteit is in de psychiatrische ziekenhuizen om de zelfbinding ook in de praktijk uit te voeren.

Hieronder zal de wetenschappelijke commissie het concept wetsvoorstel artikelsgewijs bespreken.

Artikel 34a:

Dit artikel vereist dat de patiënt reeds eerder in verband met een stoornis van de geestesvermogens opgenomen is geweest in een psychiatrisch ziekenhuis en derhalve ervaringsdeskundig moet zijn.

Deze eerdere opname ziet blijkens de concept Memorie van Toelichting zowel op een vrijwillige als op een gedwongen opname.

In artikel 34c zijn de criteria voor de zelfbinding gebundeld welke criteria door een onafhankelijke psychiater worden getoetst. De wetgever heeft naast deze criteria in artikel 34a een aanvullende voorwaarde neergelegd, hetgeen niet logisch lijkt.

De waarborg zou bovendien vooral gelegen moeten zijn in de geneeskundige verklaring, welke slechts verstrekt wordt als de patiënt in staat is "de gevolgen" te overzien. Daarnaast ontneemt het vereiste van ervaringsdeskundigheid patiënten die in hoge mate erfelijk belast zijn met een psychiatrische ziekte (maar hiervoor nog nooit in een psychiatrisch ziekenhuis zijn opgenomen) de mogelijkheid tot zelfbinding.

Tot slot: "opgenomen is geweest" is een weinig houvast biedend criterium: naar de letter van de wet genomen zou één dag opneming al volstaan.

Artikel 34b:

Op grond van dit artikel dienen de patiënt en de psychiater te omschrijven onder welke "omstandigheden" de patiënt opgenomen wil worden. Deze omschrijving van symptomen kan in een later stadium de inzet zijn bij een rechterlijke procedure ter verkrijging van een zelfbindingsmachting. Bij deze toetsing zal het wel of niet verlenen van de machtiging geheel afhangen van de formulering van de kritieke gedragskenmerken van de patiënt.

De vast te leggen omstandigheden zullen derhalve op een adequate wijze de gebeurtenissen moeten omschrijven welke voor de patiënt in kwestie een signaal van gevaar zijn. Is de destijds opgestelde formulering vaag of te ruim, dan kan de rechter deze niet op een adequate wijze toetsen. Is de formulering daarentegen te gedetailleerd, dan kan het geschieden dat het compenserende gedrag van de patiënt niet overeenstemt met de vastgelegde omstandigheden tengevolge waarvan de zelfbindingsmachtiging niet zal worden verleend.

De wetenschappelijke commissie signaleert dit mogelijke probleem. Terzijde merkt de wetenschappelijke commissie hierbij op dat rekening gehouden moet worden met het feit dat de drempel hier lager ligt dan bij het begrip "gevaar" van de andere artikelen van de Bopz.

Artikel 34c sub b:

Een psychiater die de patiënt heeft onderzocht maar niet bij diens eerdere behandeling betrokken is geweest moet op grond van dit artikel verklaren dat het verblijf en de voorziene behandeling de situatie van de patiënt zodanig kunnen verbeteren dat deze tot een redelijk functioneren buiten de inrichting in staat zal zijn.

De wetenschappelijke commissie leest deze zinsnede als een ingebouwde ontsnappingsclausule; een behandeling waar de psychiater niet achter staat hoeft niet in de zelfbinding te worden opgenomen.

Op dit punt kan het zelfbeschikkingsrecht en de autonomie van de patiënt worden aangetast hetgeen gezien de doelstelling van het wetsvoorstel niet wenselijk wordt geacht. De wetenschappelijke commissie vraagt de wetgever hier nadere aandacht voor.

Artikel 34 e:

Lid 1: De verklaring heeft een geldigheidsduur van een jaar en kan telkens voor een zelfde periode worden verlengd. Indien een dag voor het einde van het jaar de zelfbinding wordt ingeroepen, geldt deze dan gedurende een dag of wordt de termijn dan gewoon uitgediend?

Lid 3: Met betrekking tot de verlenging van de verklaring wordt onder andere verwezen naar artikel 34c, hetgeen tot gevolg heeft dat er bij iedere verlenging een geneeskundig onderzoek plaats zal moeten vinden. De wetenschappelijke commissie gaat ervan uit dat zulks de bedoeling van de wetgever is geweest maar wenst toch te wijzen op de extra hoeveelheid werk.

Artikel 34f

De wetenschappelijke commissie constateert, dat hier de rechter gevraagd wordt op voorhand fiat te geven voor een (dwang)behandeling. Het stramien van de wet Bopz is dat de rechterlijke machtiging slechts opnemingen betreft, terwijl als het gaat om verdere vrijheidbeperkingen (zoals behandel interventies) er louter toetsing achteraf plaatsvindt (door middel van de klachtenprocedure). Dit novum vloeit kennelijk voort uit de gedachte van de autonomie van de patiënt.

Artikel 34p:

Dit artikel ziet op de zelfbinding ten aanzien van een behandeling indien de patiënt gedwongen is opgenomen. De procedurele waarborgen van de artikelen 34b tot en met 34 e worden hier van overeenkomstige toepassing verklaard.

De wetenschappelijke commissie constateert hier echter één aanmerkelijk verschil met de zelfbinding tot opname, verblijf en behandeling conform artikel 34a: op pagina 17 van de concept Memorie van Toelichting deelt de wetgever mede dat een onafhankelijke psychiater zal moeten verklaren dat de voorziene behandeling gelet op de persoonlijke omstandigheden van de betrokkene de minst ingrijpende therapeutische behandeling bevat waarmee het doel kan worden bereikt.

Dit in de concept Memorie van Toelichting aanvullende vereiste komt niet terug in de wetstekst en is in strijd met de hierboven in bij artikel 34c sub b besproken doelstelling van het wetsvoorstel.

Voorts schept deze eis ongelijkheid met de zelfbinding op grond van artikel 34a. Overigens vindt er in de psychiatrische wetenschap nog immer discussie plaats over de vraag welke behandeling als minst ingrijpend kan worden beschouwd, bijvoorbeeld het gebruik van medicijnen of een isoleercel.

Aan het einde van lid 1 staat tweemaal het teken "&", dit teken moet waarschijnlijk worden vervangen door "§".

De laatste volzin van lid 1 is geschreven in de futuur. De wetenschappelijke commissie vraagt zich af of deze zin voldoende duidelijk is voor de gemiddelde lezer van de Bopz en adviseert deze zin te verduidelijken.

Artikel 38a

De wetenschappelijke commissie stelt voor de woorden "heeft vastgesteld" te vervangen door het woord "zich heeft verbonden".

Op grond van lid 2 zijn de artikelen 39 en 40 van toepassing op de patiënt die zich verbonden heeft ex artikel 34p. Artikel 39 voorziet in de inzet van middelen en maatregelen ter tijdelijke overbrugging van noodsituaties, artikel 40 geeft enkele algemene beperkingen weer.

Deze artikelen zijn niet van toepassing op de patiënt die zich op grond van artikel 34a heeft verbonden.

De wetenschappelijke commissie begrijpt niet waarom dit regime wel op de patiënt ex artikel 34p van toepassing is. De autonomie van de patiënt met betrekking tot het behandelplan kan door het van toepassing verklaren van de artikelen 39 en 40 op een gemakkelijke wijze tenietgedaan worden.

De wetenschappelijke commissie adviseert de wetgever het verband tussen genoemde artikelen in de Memorie van Toelichting nader uit te werken.

Den Haag, 17 juli 2001

Namens het hoofdbestuur van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak, de wetenschappelijke commissie,

G.Chr. Kok, voorzitter.